Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu
Onze leeszalen

Snel zoeken
In onze databanken:





Nieuws
21/02/2017 - Aanwinsten - Hasselt

Toen in 2016 werd aangekondigd dat een laat 18e-eeuws register met betrekking tot de geschiedenis van de Limburgse gemeente Heers geveild zou worden, startten enkele sympathisanten van het Rijksarchief te Hasselt een crowdfundingactie. Mét succes! Het register werd begin februari 2017 officieel ingeschreven in het aanwinstenregister van het Rijksarchief te Hasselt.

20/02/2017 - Evenementen - Doornik
6e genealogische beurs “Tournai vers nos ancêtres”

In samenwerking met het Rijksarchief te Doornik loopt op zaterdag 25 en zondag 26 februari 2017 (van 10u tot 18u) in de Lakenhallen van Doornik voor de 6e keer intussen de genealogiebeurs “Tournai vers nos ancêtres”. De genealogiebeurs staat dit jaar in het teken van “steden langs bevaarbare waterwegen” en zal focussen op onderzoek naar voorouders die werkzaam waren als binnenschippers, bootslui, sluis- en brugwachters, enz.

17/02/2017 - Inventarisatie - ARA

Alle Belgische dossiers uit de periode 1830-1920 over de loopbanen van magistraten, personeelsleden van hoven en rechtbanken, ministeriële officieren en openbare ambtenaren (zoals onder meer notarissen, deurwaarders en procureurs en advocaten bij het Verbrekingshof) kunnen vanaf nu worden geraadpleegd in de leeszaal van het Algemeen Rijksarchief in Brussel. De dossiers gaan bijna uitsluitend over benoemingen, vervangingen, de inrichting of afschaffing van functies, opverlofstellingen, ontslagen en tuchtmaatregelen.

14/02/2017 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

In Mol kwam de voorzitter van de Kamer van Heemkunde in de loop van januari 2017 online een bijna 600 jaar oude cijnsrol tegen over zijn gemeente, die in het bezit was van een privéverzamelaar. Het Rijksarchief werd om advies gevraagd en het bleek om archief van de Heilige-Geesttafel te gaan, de voorloper van het huidige OCMW. Een overheidsdocument dus, dat thuishoort in het Rijksarchief. Maar daar stopte de omzwerving nog niet…

09/02/2017 - Inventarisatie - Aanwinsten - Kortrijk

Eind november 2016 schonk de West-Vlaamse familie Wittouck haar in omvang bescheiden, maar historisch waardevolle familiearchief aan het Rijksarchief te Kortrijk. Intussen staat de inventaris online en zijn de stukken raadpleegbaar in onze leeszaal in Kortrijk.

07/02/2017 - Aanwinsten - Gent

Op 20 januari 2017 overhandigde de gemeente Assenede een charter uit 1612 aan het Rijksarchief te Gent. Het charter lag mee aan de oorsprong van het ontstaan van de Sint-Albertpolder en de gelijknamige heerlijkheid in de regio. De gemeente Assenede oordeelde, in overleg met heemkring ‘De Twee Ambachten’, dat het document in zijn context, in het Archief van de Heerlijkheid en van de Polder van Sint-Albert, thuishoort.

03/02/2017 - Digitalisering - Divers - ARA
Nieuw! Instructiefilmpje over www.cartesius.be

Hét vernieuwende element aan www.cartesius.be is de geogra­fische zoekmogelijkheid, maar hoe haal je hier een maximum aan resultaten uit? In dit instructiefilmpje krijg je enkele cruciale tips!

02/02/2017 - Publicaties - CegeSoma

Het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, uitgegeven door het CegeSoma, is het belangrijkste wetenschappelijke tijdschrift voor Belgische hedendaagse geschiedenis. Ook de zes bijdragen in het nieuwe dubbelnummer (3-4) spitsen zich weer toe op vernieuwend onderzoek: de magistratuur en het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, de band tussen vruchtbaarheid en economische ontwikkeling in Wallonië (18de - 20ste eeuw), …

30/01/2017 - Aanwinsten - ARA 2 - Joseph Cuvelier

In november 2016 startte de verhuis van de overgebleven archieven van het militair gerecht in het Brusselse Justitiepaleis, zo'n 1.500 strekkende meter, naar het Algemeen Rijksarchief 2 - depot Joseph Cuvelier. Twee keer per week gaat een Rijksarchiefteam aan de slag in de kelders en op de zolders van het Justitiepaleis.

27/01/2017 - Digitalisering - ARA

Het Rijksarchief in België is van bij de start een actieve partner van het Archives Portal Europe (APE) en nam in het voorjaar van 2016 enkele initiatieven om de verdere uitbouw van APE te ondersteunen. Sindsdien bleef het stil, wat allerminst betekent dat het archiefportaal stil bleef staan: het aantal ‘content providers’ ging crescendo en dankzij een nieuwe communicatieverantwoordelijke is APE meer en meer zichtbaar online.

17/01/2017 - Publicaties

Op 30 april 2015 organiseerden het Rijksarchief, de Koninklijke Militaire School, de Université Catholique de Louvain en het CegeSoma in het kader van de interuniversitaire attractiepool Justice & Populations een internationale studiedag over het militair gerecht. De handelingen van deze studiedag zijn intussen van de persen gerold.

17/01/2017 - Publicaties - CegeSoma

Zogeheten archiefbeelden zijn volledig doorgedrongen tot onze visuele cultuur, via cinema en televisie, de pers, museografie of schoolboeken. Het archiveren van het fotografisch of cinematografisch beeld is echter niet vanzelfsprekend. Wat maakt een beeld tot archiefdocument? Waarom is dit niet het geval voor alle beelden? In dit boek van CegeSoma-onderzoekster Julie Maeck en Matthias Steinle worden de processen geïdentificeerd die bijdragen tot het verlenen van deze archiefstatus aan het beeld.

16/01/2017 - Digitalisering - Luik - ARA

Meer dan 800 kaarten en plattegronden uit het Rijksarchief te Luik zijn recent, nadat ze werden gedigitaliseerd en gegeolokaliseerd, opgeladen in www.cartesius.be. Oorsprong en thema van de kaarten zijn divers: bouwplannen, plannen van de aanleg van steenwegen en kanalen, topografische kaarten, kadastrale en pre-kadastrale plannen, grenskaarten, …  Met deze upload is het aantal kaarten van het Rijksarchief in Cartesius aangegroeid tot 6.783.

13/01/2017 - Digitalisering - Hasselt - Gent - Brugge - ARA 2 - Joseph Cuvelier

De dossiers oorlogsschade aan private goederen (Tweede Wereldoorlog) worden sinds 2015 volledig in het Rijksarchief bewaard. Om de toegankelijkheid van de dossiers te vergroten, werden de fiches die de verschillende series ontsluiten gedigitaliseerd. De fiches met betrekking tot oorlogsschade aan ondernemingen en verenigingen zijn intussen ook online raadpleegbaar.

11/01/2017 - Doornik

Een groot deel van het archief van het kartuizerklooster Mont-Saint-André te Chercq ging verloren bij de brand in het Rijksarchief te Bergen in 1940. Een aantal documenten uit de 14de tot de 19de eeuw bleven evenwel gevrijwaard en zijn nu geïnventariseerd.

05/01/2017 - Evenementen - Namen
Tentoonstelling over de landschapsherinnering van Floreffe

Van 9 december 2016 tot 17 maart 2017 loopt in het Rijksarchief te Namen een tentoonstelling waarin heden en verleden van de gemeente Floreffe thematisch worden vergeleken. Aan de hand van diverse documenten schetst de expo “De mémoire de paysages” de evolutie van het landschap in en rond Floreffe. Toegang is gratis.

03/01/2017 - Aanwinsten - Kortrijk

Het Rijksarchief te Kortrijk ontving onlangs een merkwaardige schenking: een pakketje van zeven oorkonden en nog wat andere stukken. De schenker had ze geërfd van zijn vader, die ze na de Tweede Wereldoorlog van een antiquair had ontvangen. Het gaat om enkele verloren gewaande oorkonden uit de archieven van de Groeningeabdij in Kortrijk en de Abdij van Sint-Pieters en Onze-Lieve-Vrouw in Merkem. 

01/01/2017 - Onze gebouwen en leeszalen

Vanaf 1 januari 2017 gelden in het Rijksarchief nieuwe openingsuren. We kiezen voor een gedifferentieerde aanpak wat de openingsuren van de verschillende leeszalen betreft. Waarom? De daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand zijn bepalende factoren. Ook de gewijzigde noden van het publiek en de uiteenlopende regionale of lokale behoeften nopen tot deze keuze.

De vermindering van het aantal openingsuren betekent niet dat de dienstverlening wordt afgebouwd. Ook op weekdagen waarop een leeszaal gesloten is, blijven we beschikbaar (via e-mail of telefoon) voor vragen en opzoekingen, blijven we archieven ontsluiten, blijven we digitaliseren, blijven we publieksevenementen organiseren en blijft onze zoekwebsite search.arch.be online. Leeszaalbezoekers die omwille van de nieuwe regeling niet meer in de mogelijkheid zijn om hun archiefonderzoek uit te voeren, worden uitgenodigd om contact op te nemen met het diensthoofd van het rijksarchief in kwestie.

22/12/2016 - Digitalisering - ARA

In 1914, enkele dagen na de start van de Duitse bezetting van Brussel, richtte een groepje Belgische politici en financiers het Nationaal Hulp- en Voedselcomité op (NHVC). Het stond onder meer in voor de verdeling van levensmiddelen en het toekennen van allerhande uitkeringen aan kinderen, werklozen, families van soldaten enz. Het archief van het NHVC wordt bewaard in het Algemeen Rijksarchief en sinds kort zijn de activiteitenverslagen van het NHVC online raadpleegbaar. Ze bevatten massa’s statistieken, tabellen en socio-economische informatie over het leven in België tijdens Wereldoorlog I.

21/12/2016 - Archiefbeheer

Op 21 december 2016 is in het Belgisch Staatsblad een ministerieel besluit verschenen over de technische voorschriften en normen waaraan archieflokalen van de overheden en openbare instellingen opgesomd in art. 2 § 2, moeten voldoen. Voor het Rijksarchief is de publicatie van dit ministerieel besluit een nieuwe, belangrijke stap in de richting van een sluitend reglementair kader, dat tot doel heeft overheden tot een rationeel archiefbeleid aan te zetten en de duurzame bewaring van maatschappelijk relevante overheidsinformatie te waarborgen.

17/12/2016 - Publicaties - Evenementen - CegeSoma

In november 2016 verscheen het nieuwe boek van CegeSoma-collega Nico Wouters: Mayoral Collaboration under Nazi Occupation in Belgium, the Netherlands and France, 1938-46. De Engelstalige publicatie vergelijkt de rol van burgemeesters onder de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog in België, Nederland en Frankrijk (Nord en Pas-de-Calais). In juni 2017 wordt het boek officieel voorgesteld tijdens een internationaal congres in Canterbury.

16/12/2016 - Inventarisatie - Publicaties - Aanwinsten - Luik - Anderlecht
Overdrachten en ontsluiting van gerechtelijk archief? Kijk zelf hoever we staan

Het vijfjarig programma Interuniversitaire Attractiepool ‘Justice & Populations’ is een samenwerkingsverband van 14 universiteiten en federale wetenschappelijke instellingen. Het vertrekpunt is een bottom up-benadering van justitie, met aandacht voor de interacties tussen instellingen, sociale groepen en individuen, van de late 18de eeuw tot vandaag. Projectmedewerkers Christophe en Delphine lichten de twee doelstellingen van dit project toe die voor het Rijksarchief belangrijk zijn: het wegwerken van de achterstanden in de ontsluiting van gerechtelijk archief uit de 19de en de 20ste eeuw, en de overbrenging van archieven die nu nog her en der aanwezig zijn in verschillende rechtbanken of gevangenissen.

 Bekijk de projectfilm om te zien hoever we staan!

16/12/2016 - Inventarisatie - Aanwinsten - CegeSoma

Onlangs werden niet minder dan 20.000 beelden van het internationaal persagentschap Sipho ontdekt. Ze zullen het Sipho-archief, bewaard in het CegeSoma, vervoegen. Hierin zitten reeds 175.000 afbeeldingen met betrekking tot Belgisch en buitenlands nieuws uit de periode 1930-1944.

13/12/2016 - Evenementen - Luik
Tentoonstelling in Luik: Ieder huis heeft zijn geschiedenis

Van woensdag 14 december 2016 tot zaterdag 18 maart 2017 organiseert het Archéoforum van Luik de tentoonstelling Chaque maison a son histoire, gebaseerd op het gelijknamig boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik. Zowel boek als tentoonstelling geven duiding bij het bronnenmateriaal waarmee diverse aspecten van de geschiedenis van privévastgoed kunnen worden gereconstrueerd, zoals het ontwerp, de omgeving en de opeenvolgende bestemmingen en bewoners ervan.

  Lees meer

13/12/2016 - Digitalisering - Divers - Namen
Virtuele tentoonstelling rond armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu

Van 27 augustus tot 30 oktober 2016 was in het Rijksarchief te Namen de tentoonstelling 'Pauvres de nous. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu' te bezoeken. De expo gemist? Grijp je herkansing met de virtuele versie!

  Virtuele tentoonstelling Pauvre de nous. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu

12/12/2016 - Onze gebouwen en leeszalen - Anderlecht

In september 2016 kondigden we aan dat het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht) waarschijnlijk zou sluiten vanaf december 2016, in functie van de verhuis naar Vorst. Deze verhuisoperatie kent echter administratieve vertraging door omstandigheden buiten onze verantwoordelijkheid. Daarom blijft het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht) tot nader order gewoon open voor het publiek. We houden u op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.

07/12/2016 - Publicaties - ARA 2 - Joseph Cuvelier - ARA

De bronnen met betrekking tot het Jodendom en de Joodse bevolking in België zijn nagenoeg ontelbaar. Jammer genoeg zijn ze weinig gekend en verspreid over een groot aantal private en publieke (archief)instellingen. De publicatie van een bronnengids over het Jodendom en de Joodse gemeenschap in België, 19de-21ste eeuw, vult deze lacune eindelijk op. Met meer dan 1.000 beschrijvingsfiches van beschikbare archiefbestanden is het een onmisbaar werkinstrument geworden voor al wie onderzoek doet naar of geïnteresseerd is in de geschiedenis van de Joden en het Jodendom in België.

05/12/2016 - Inventarisatie - Publicaties - ARA

Tot aan zijn dood in 1965 was auteur Louis Wilmet een van de belangrijkste biografen van de Belgische koninklijke familie. Zijn manuscripten en het archief over zijn acties tijdens Wereldoorlog II zijn vanaf nu ontsloten voor onderzoek.

25/11/2016 - Digitalisering

In 1934 schonk de Nederlandse regering honderden kaarten en plattegronden aan ons land. De collectie bestond vooral uit de plannen van de fortificaties van Zuid-Nederlandse steden, van de 17de eeuw tot de eerste helft van de 19de eeuw. Een 700-tal kaarten uit deze collectie zijn nu toegevoegd aan www.cartesius.be en dus online te bekijken.

18/11/2016 - Publicaties - CegeSoma

In de reeks fotoboeken Villes en guerre zijn twee nieuwe werken verschenen: Bruxelles ville occupée (Brussel, bezette stad) en La Wallonie dans la Grande Guerre (Wallonië tijdens de Groote Oorlog). De twee rijk geïllustreerde boeken geven een zeer levendige impressie van de Eerste Wereldoorlog.

06/11/2016 - Inventarisatie - Digitalisering - Publicaties - Aanwinsten - Evenementen - ARA

Op 11 november 2016 is het precies 98 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Groote Oorlog. Hype of geen hype: het Algemeen Rijksarchief blijft onverminderd investeren in de ontsluiting en valorisatie van zijn Eerste Wereldoorlogarchief. Een overzicht van nieuwe bronnen, nieuwe inventarissen, nieuwe herdenkingsinitiatieven, …

28/10/2016 - Divers - Hasselt

Aan het rijtje 'wolvenoren', 'staaltjes wol en laken', 'gescheurde speelkaarten' en een '18de-eeuws mes', kan sinds kort het woord 'duivenpootjes' worden toegevoegd. Benieuwd hoe deze pootjes in een dossier van het Hasseltse parket terechtkwamen, bewaard in het Rijksarchief te Hasselt?

20/10/2016 - Onze gebouwen en leeszalen
Mededeling aan de bezoekers en partners van het Rijksarchief

Het Rijksarchief is zich ervan bewust dat de instelling een belangrijke rol vervult inzake de toegang tot  informatie en archieven. Reeds vele jaren werden aanzienlijke inspanningen geleverd om alle gebruikers een kwaliteitsvolle dienstverlening te bieden. Als gevolg van de daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand en door de gewijzigde noden van het publiek, zal het Rijksarchief zich de komende maanden evenwel genoodzaakt zien om die dienstverlening op een andere manier in te vullen. De heroriëntatie zal de komende weken worden voorbereid. Verschillende opties liggen nog open, maar het is reeds duidelijk dat er gevolgen zullen zijn voor de openingstijden van de studiezalen. We informeren u zo snel mogelijk over de beslissingen die in dat verband zullen genomen worden.

Karel Velle
Algemeen Rijksarchivaris

04/10/2016 - Divers

U bent nieuwsgierig naar de geschiedenis van uw huis of van ander privévastgoed? In september 2016 verscheen een boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik, dat onderzoekers die de geschiedenis van een woning willen achterhalen wegwijs maakt in de talloze bronnen die in dit verband worden bewaard, onder meer bij het Rijksarchief.

20/09/2016 - Aanwinsten - ARA

Geïnteresseerd in 20ste-eeuwse migratiegeschiedenis? Kom een nieuwe bron aanboren in het Algemeen Rijksarchief! Afgelopen zomer zijn 60.000 individuele dossiers inzake erkenningsaanvragen van vluchtelingen overgedragen door het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. De dossiers omvatten alle vluchtelingenaanvragen uit de onmiddellijke naoorlogse periode en het begin van de Koude Oorlog (1944-ca.1960).

29/08/2016 - Publicaties - ARA

Collega Geert Leloup, als archivaris verbonden aan de afdeling Toezicht & Advies van het Rijksarchief, verdedigde in 2013 met succes zijn doctoraat aan de UGent over de geschiedenis en het archief van het Rekenhof in de periode 1814-1939. Een licht herwerkte versie van dit doctoraat is nu gepubliceerd als tweede deel van de prestigieuze reeks Studies on Belgian History (SBH).

18/08/2016 - Inventarisatie - Publicaties - Anderlecht

Voortaan kan in het Algemeen Rijksarchief 2 - depot Joseph Cuvelier meer dan een eeuw archief van het Parket-Generaal bij het Hof van Beroep te Brussel worden geraadpleegd. Het archief bevat onder meer stukken over criminele, correctionele, burgerlijke en financiële zaken uit de provincies Brabant, Henegouwen en Antwerpen. Documenten ouder dan 100 jaar zijn vrij raadpleegbaar.

14/07/2016 - Digitalisering - ARA

Het Rijksarchief heeft meer dan 6000 - vaak onuitgegeven - foto's over de Eerste Wereldoorlog online gezet. Alle aspecten van 'de Groote Oorlog' komen erin aan bod: de invasie, de militaire operaties aan het IJzerfront, de Belgische regering in Sainte-Adresse, de collaboratie- en weerstandsnetwerken, de bevrijding, de overwinningsceremonies en de eerbetuigingen aan de oorlogsmartelaren,… Ontdek alle beelden via onze zoekwebsite!

07/07/2016 - Digitalisering - Divers
Instructiefilmpje over de zoekrobotten van het Rijksarchief online!

Het Rijksarchief bewaart meer dan 315 kilometer archief. Jaarlijks komt daar, na selectie, meer dan 10 km bij. Hoe begin je te zoeken in die onvoorstelbare berg informatie? Hét werkinstrument om je op weg te helpen is de zoekwebsite http://search.arch.be. In deze instructievideo krijg je, na een korte voorstelling van het Rijksarchief, heel concrete tips over hoe je het maximale uit de zoekrobotten van het Rijksarchief kan halen.

 Klik hier om de instructievideo te bekijken via YouTube

11/04/2016 - Digitalisering

België beschikt over een unieke reeks registers met bevolkingsstatistieken over de periode 1841-1976. Nergens in Europa zijn er zulke oude, gedetailleerde bevolkingscijfers beschikbaar. In 2001 kwamen de registers in het Rijksarchief terecht. Ze werden integraal gedigitaliseerd, ontsloten via een databank en zopas online gezet.

22/07/2015 - Digitalisering

Het Rijksarchief bewaart een grote collectie kaarten en plattegronden, waarvan sommige meer dan 500 jaar oud zijn. Ongeveer 106.000 exemplaren werden reeds gedigitaliseerd, en zowat 76.000 daarvan kunnen geraadpleegd worden in de digitale leeszalen van het Rijksarchief.

Blijf op de hoogte
Schrijf u in op onze nieuwsbrief:

Volg ons op Facebook en Youtube!
Facebook
Youtube
Doe een gift
U wil het Rijksarchief steunen?
Klik hier om een gift te doen.
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement