Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu

Rijksarchief te Eupen

Texte petit  Texte normal  Texte grand

Contact:

Kaperberg 2-4
4700 Eupen
  Hoe te bereiken ?

T : +32 (0)87 55 43 77
F : /
staatsarchiv.eupen@arch.be

Openingsuren:

  Bekijk hier alle sluitingsdagen

Gratis toegang tot de leeszalen: reportages in de Rijksarchieven te Luik en Louvain-la-Neuve

Sinds 1 juni 2018 is de toegang tot de 19 leeszalen van het Rijksarchief gratis. Met deze maatregel willen we ervoor zorgen dat elke burger toegang heeft tot het archief. Onze archiefdiensten beheren documenten van hoven en rechtbanken, parochieregisters, archief van overheidsbesturen, notarissen, de privésector en particulieren. Kortom, een walhalla voor al wie genealogisch of geschiedkundig onderzoek wil voeren! Bekijk de reportages die door lokale televisiezenders in het Luikse en Waals-Brabant werden gedraaid in respectievelijk het Rijksarchief te Luik en het Rijksarchief te Louvain-la-Neuve.

Gratis lezerskaart voor iedereen

Vanaf 1 juni 2018 is de toegang tot de 19 leeszalen van het Rijksarchief gratis. Met deze maatregel willen we de toegankelijkheid van de archieven die we beheren maximaal garanderen. De online raadpleging van archief, ook die van de genealogische bronnen zoals de parochieregisters en de registers van de burgerlijke stand van meer dan 100 jaar oud, blijft gratis. De tarieven voor opzoekingen en reproducties (op afstand) worden daarentegen gevoelig verhoogd. Het nieuwe tarief voor prestaties van het Rijksarchief werd op 25 mei 2018 ondertekend door de staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid en zal eerstdaags worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het tarief was sinds 2011 niet meer aangepast of geïndexeerd. Een aanpassing en afstemming op de werkelijke kosten van bepaalde prestaties drong zich op.

29/05/2018 - Onderzoek - Publicaties - CegeSoma - Eupen - ARA

Op uitnodiging van de Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz vond op 1 en 2 juni 2017 in Koblenz het Internationaal Archiefsymposium (IAS) plaats. Archivarissen uit België, Nederland, Luxemburg en Duitsland bogen zich twee dagen lang over het thema ‘bezetting’, en vooral over de betekenis van de 20e-eeuwse bezettingsperiodes voor de betrokken gebieden. De akten van het symposium, uitgegeven door het Rijksarchief, zijn nu te koop. De bijdragen vanuit het Rijksarchief zijn daarnaast online beschikbaar.

25/05/2018 - Divers
Wat doet het Rijksarchief in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming?

Op 25 mei 2018 trad de Algemene Verordening Gegevensbescherming in werking. Deze nieuwe Europese wetgeving, beter bekend onder de Engelse afkorting GDPR, zorgt ervoor dat jouw persoonsgegevens beter worden beschermd en dat je er meer controle over hebt. We verzekeren alle nieuwsbriefabonnees van het Rijksarchief dat enkel hun e-mailadres in onze databank zit. We gebruiken dit adres niet voor andere doeleinden en delen het ook niet met derden. Als je onze nieuwsbrief wil blijven ontvangen, moet je niets doen. Wil je je voorkeuren aanpassen of wil je je uitschrijven? Dat kan via de link onderaan elke nieuwsbrief, of via deze link.

04/05/2018 - Onderzoek - Digitalisering
Genealogische bronnen: 32.752.512 pagina’s online!

De afgelopen maanden werd hard gewerkt aan een grootschalige update van de genealogische bronnen die via de zoekrobot van het Rijksarchief online raadpleegbaar zijn. Het resultaat?
- 27.857 parochieregisters online, goed voor 5.716.056 pagina’s
- 26.275 registers van de burgerlijke stand online, goed voor 27.039.456 pagina’s

23/04/2018 - Eupen
Tweede Collection Day in het Rijksarchief te Eupen

Het Rijksarchief te Eupen is voor de Collection Day 2018 samen met enkele partnerinstellingen op zoek naar kranten en tijdschriften uit de periode vóór 1945. Heb je nog Oost-Belgische kranten of magazines uit die tijd en wil je ze duurzaam laten bewaren? Afspraak op zaterdag 28 april 2018, tussen 9.00u en 12.00u, in het Rijksarchief te Eupen!

In februari en maart 2018 werden vijf inventarissen van de archieven van de Oost-Belgische gemeenten Amel en Büllingen gepubliceerd. Amel en Büllingen droegen een honderdtal strekkende meter archief over aan het Rijksarchief. De twee archiefbestanden uit de periode 1815-1976 werden verdeeld in 11 deelbestanden en behandeld in evenveel inventarissen. De titels van de inventarissen kunnen – schijnbaar – leiden tot enige begripsverwarring…  

Nieuwe parochieregisters online

Update van de parochieregisters! Er zijn duizenden nieuwe scans beschikbaar via onze zoekrobot, waaronder registers van Izegem, Menen, Meulebeke, Ronse, Tielt, Werken, Oudenaarde, Roeselare, Wervik, Herne, Sint-Pieters-Kapelle, Waimes, Zele, Herfelingen, Donceel, Angleur, Denderleeuw, Hergenrath, en Gent. Daarnaast werden alle foutmeldingen van de laatste twee jaar gecontroleerd en aangepast. Er zijn nu 27.803 registers of 5.705.858 pagina’s beschikbaar! De update van de burgerlijke stand is voorzien voor begin april. Blijf op de hoogte via de website of via Facebook.

Vanaf midden maart 2018 wordt voor het aanvragen van documenten in onze leeszalen een nieuwe interface in gebruik genomen. De aanvraag wordt hiermee gebruiksvriendelijker en eenvoudiger. De vernieuwing kadert binnen de lancering van een nieuw archiefbeheersysteem.

Het Rijksarchief biedt via zijn online zoekrobotten gratis toegang tot miljoenen gedigitaliseerde archiefdocumenten: een rijk aanbod aan genealogische bronnen, maar ook archieven over de Eerste Wereldoorlog, 38.000 zegelafgietsels, historische kadasterplannen, … Even belangrijk is het om goed te beseffen wat nog niet online beschikbaar is. Wie enkel online zoekt in de meer dan 330 km archief die het Rijksarchief bewaart, mist een groot deel van de koek.

Het Rijksarchief neemt deel aan dé beurs voor de Waalse overheidssector

Op donderdag 8 en vrijdag 9 februari 2018 neemt het Rijksarchief deel aan het  “Salon des Mandataires” in Marche-en-Famenne, hét ontmoetingsmoment voor de Waalse overheidssector. Het Rijksarchief stelt er zijn knowhow voor i.v.m. het vrijwaren en valoriseren van lokaal archivalisch erfgoed, en meer bepaald de activiteiten die worden ontplooid in het kader van het project Archives locales de Wallonie. Lokale mandatarissen worden dus zeker verwacht aan stand 5B08! 

Het Rijksarchief bewaart talrijke brieven en duizenden doodsberichten van soldaten die waren ingelijfd in de legers van Napoleon. Op basis van een aantal van deze bronnen werd een nieuw boek uitgebracht over de veldtochten van Napoleon.

16/11/2017 - Evenementen - Eupen
De gesneuvelde soldaten van WOI uit de Oostkantons en regio Aken

November is traditioneel een maand van herinneringsrituelen. In samenwerking met het Rijksarchief te Eupen organiseerde het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap op 12 november 2017 een matinee (voorstelling tentoonstelling en boekvoorstelling) gewijd aan het leven van en de herinnering aan de soldaten uit de Oostkantons die sneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog. De matinee was tevens de aanzet voor een reeks evenementen in 2019 rond nationaliteitswijzigingen als gevolg van het Verdrag van Versailles en rond honderd jaar Duitstalige Gemeenschap in België.

In 2017 werd de 500e verjaardag van de protestantse Reformatie herdacht. Naar aanleiding hiervan hebben het Algemeen Rijksarchief en het Waals Erfgoedinstituut samen een boek uitgebracht over het protestants patrimonium in Wallonië. De publicatie is te koop vanaf 18 december 2017.

26/10/2017 - Evenementen - Eupen
Rijksarchief te Eupen neemt deel aan genealogiedag

Het Rijksarchief te Eupen is op zaterdag 5 november 2017 met een grote stand aanwezig op een genealogiedag in Eynatten. Je ontdekt er hoe een stamboom kan worden aangevuld met behulp van heemkundige informatie en gegevens over het leven van onze voorouders uit de archieven van het Rijksarchief. Grijp je kans om al je genealogische vragen af te vuren!

25/08/2017 - Archiefbeheer

Op de website van het Rijksarchief is een geactualiseerde versie van de selectielijst voor de archieven van de lokale politie beschikbaar. De vernieuwde selectielijst kwam tot stand dankzij de input en medewerking van tal van politiemedewerkers, en dankzij de gewaardeerde steun van de Vaste Commissie van de Lokale Politie, die ook instond voor de officiële goedkeuring ervan.

09/06/2017 - Archiefbeheer

Eind maart 2017 werd een wetswijziging goedgekeurd inzake de organisatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In de nieuwe wettekst zijn diverse bepalingen i.v.m. het archief van deze diensten opgenomen. Er wordt onder meer voorzien in een verlenging van de termijn waarin de Veiligheid van de Staat haar archief moet overbrengen naar het Rijksarchief, wat het Rijksarchief betreurt. Maar er zijn vanuit archiefperspectief ook positieve signalen op te vangen in dit dossier.

16/05/2017 - Digitalisering

Op 16 mei 2017 werd de onlinecollectie historische kadasterplannen en -documenten uit de eerste helft van de 19de eeuw gelanceerd in aanwezigheid van de Minister van Financiën en de Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid. De creatie van het ‘primitief’ (in de zin van ‘eerste’) kadaster in de eerste helft van de 19de eeuw ging gepaard met de opmaak van tienduizenden kaarten en van de ‘processen-verbaal van afpaling van gemeentegrenzen’. Dankzij een scanningsoperatie van Financiën staan al deze stukken nu online, via de zoekrobot van het Rijksarchief. Nieuwsgierig? Bekijk ons filmpje! Overtuigd? Duik online in de collectie (ca. 85.000 beelden)!

04/05/2017 - Divers

Begin 2017 werden binnen het BRAIN-programma van het federaal Wetenschapsbeleid zes nieuwe onderzoeksprojecten geselecteerd waarop het Rijksarchief intekende. In tijden van budgettaire krapte is dit bemoedigend nieuws. De deelname aan BRAIN-projecten is immers een van de weinige mogelijkheden voor het Rijksarchief om bijkomende middelen te verwerven voor de ontwikkeling van wetenschappelijke activiteiten. We zetten voor u de zes nieuwe onderzoeksprojecten op een rijtje.

31/03/2017 - Aanwinsten - Evenementen - Eupen
Naar het voorbeeld van Europeana organiseerde het Rijksarchief te Eupen eind maart 2017 een Collection Day in de Duitstalige Gemeenschap. Voor het Rijksarchief en het Centrum voor plaatselijke geschiedenis (ZOG) was het dé gelegenheid om de banden met de inwoners van de Oostkantons aan te halen en hun historische kennis over de regio te verrijken. Het initiatief was onmiskenbaar een succes en vond ook ruime weerklank in de pers.
17/03/2017 - Aanwinsten - Evenementen - Divers - Eupen
Collection day in het Rijksarchief te Eupen
Liggen bij u thuis nog oude brieven, documenten, dagboeken, schoolboeken en -schriften, foto’s, enz. waar niemand nog naar kijkt? Misschien hebben ze wel grote historische waarde! Daarom organiseren het Rijksarchief te Eupen, het centrum voor regionale geschiedenis en de geschiedkundige vereniging ZVS op zaterdagvoormiddag 25 maart 2017 een Collection day of inzamelactie.

Sinds 2010 hebben al meer dan 80 lokale besturen uit Wallonië zich aangesloten bij het project Lokaal archief Wallonië. Via ambulante archivarissen biedt het Rijksarchief gemeenten en OCMW’s hulp bij hun archiefbeheer en de almaar toenemende documentenflow waarmee ze worden geconfronteerd. 

21/02/2017 - Publicaties - CegeSoma - Eupen

In de loop van en kort na de Tweede Wereldoorlog werden in België kinderen geboren uit relaties van Belgische vrouwen met Duitse militairen. Wie waren deze ouders ? Hoe ontmoetten ze elkaar ? Een nieuw boek van Gerlinda Swillen, als onderzoeker verbonden aan het CegeSoma én zelf een “oorlogskind”, bestudeert deze relaties en hun gevolgen.

Het Rijksarchief tekent present op het 'Salon des Mandataires'

Het Rijksarchief nam op donderdag 16 en vrijdag 17 februari 2017 deel aan het Salon des Mandataires in Marche-en-Famenne: een evenement voor lokale overheden uit het Waals Gewest. In het kader van het project 'Lokaal archief Wallonië' gaven rijksarchivarissen er advies over archiefbeheer aan de administratieve en politieke verantwoordelijken van lokale instellingen.

21/12/2016 - Archiefbeheer

Op 21 december 2016 is in het Belgisch Staatsblad een ministerieel besluit verschenen over de technische voorschriften en normen waaraan archieflokalen van de overheden en openbare instellingen opgesomd in art. 2 § 2, moeten voldoen. Voor het Rijksarchief is de publicatie van dit ministerieel besluit een nieuwe, belangrijke stap in de richting van een sluitend reglementair kader, dat tot doel heeft overheden tot een rationeel archiefbeleid aan te zetten en de duurzame bewaring van maatschappelijk relevante overheidsinformatie te waarborgen.

25/11/2016 - Digitalisering

In 1934 schonk de Nederlandse regering honderden kaarten en plattegronden aan ons land. De collectie bestond vooral uit de plannen van de fortificaties van Zuid-Nederlandse steden, van de 17de eeuw tot de eerste helft van de 19de eeuw. Een 700-tal kaarten uit deze collectie zijn nu toegevoegd aan www.cartesius.be en dus online te bekijken.

Mededeling aan de bezoekers en partners van het Rijksarchief

Het Rijksarchief is zich ervan bewust dat de instelling een belangrijke rol vervult inzake de toegang tot  informatie en archieven. Reeds vele jaren werden aanzienlijke inspanningen geleverd om alle gebruikers een kwaliteitsvolle dienstverlening te bieden. Als gevolg van de daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand en door de gewijzigde noden van het publiek, zal het Rijksarchief zich de komende maanden evenwel genoodzaakt zien om die dienstverlening op een andere manier in te vullen. De heroriëntatie zal de komende weken worden voorbereid. Verschillende opties liggen nog open, maar het is reeds duidelijk dat er gevolgen zullen zijn voor de openingstijden van de studiezalen. We informeren u zo snel mogelijk over de beslissingen die in dat verband zullen genomen worden.

Karel Velle
Algemeen Rijksarchivaris

In 2013 kreeg België 250 archiefdocumenten terug die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ontvreemd door de Duitsers. Dit archief, dat op het einde van de oorlog ten gevolge van een bombardement meer dan een half jaar in het water lag, is nu gedeeltelijk geïnventariseerd. Het bevat onder meer dossiers over burgemeestersbenoemingen, plannen voor de bouw van overheidsgebouwen in het arrondissement Malmedy en bevolkingsstatistieken van het arrondissement Eupen in 1849.

04/10/2016 - Publicaties

U bent nieuwsgierig naar de geschiedenis van uw huis of van ander privévastgoed? In september 2016 verscheen een boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik, dat onderzoekers die de geschiedenis van een woning willen achterhalen wegwijs maakt in de talloze bronnen die in dit verband worden bewaard, onder meer bij het Rijksarchief.

07/07/2016 - Digitalisering - Divers
Instructiefilmpje over de zoekrobotten van het Rijksarchief online!

Het Rijksarchief bewaart meer dan 315 kilometer archief. Jaarlijks komt daar, na selectie, meer dan 10 km bij. Hoe begin je te zoeken in die onvoorstelbare berg informatie? Hét werkinstrument om je op weg te helpen is de zoekwebsite http://search.arch.be. In deze instructievideo krijg je, na een korte voorstelling van het Rijksarchief, heel concrete tips over hoe je het maximale uit de zoekrobotten van het Rijksarchief kan halen.

 Klik hier om de instructievideo te bekijken via YouTube

06/07/2016
Gevangenisarchieven geven hun geheimen prijs

Science Connection, het magazine van het Federaal Wetenschapsbeleid, heeft zopas nr. 51 (juni-juli 2016) uitgebracht met allerhande nieuws over en van de 10 federale wetenschappelijke instellingen. Op blz. 4 vindt u een artikel over het gevangenisarchief dat in het Rijksarchief kan worden geraadpleegd. De inventarissen van de gevangenissen van Charleroi, Bergen, Verviers, Hoei, Dinant, enz. zijn te koop in de archiefwinkel van het Algemeen Rijksarchief .

Klik hier om Science Connection nr. 51 (juni-juli 2016) gratis te downloaden

11/04/2016 - Digitalisering

België beschikt over een unieke reeks registers met bevolkingsstatistieken over de periode 1841-1976. Nergens in Europa zijn er zulke oude, gedetailleerde bevolkingscijfers beschikbaar. In 2001 kwamen de registers in het Rijksarchief terecht. Ze werden integraal gedigitaliseerd, ontsloten via een databank en zopas online gezet.

15/03/2016 - Publicaties - Eupen

Krachtens het Verdrag van Versailles werden in 1920 de arrondissementen (Landkreis) Eupen en Malmedy na een volksraadpleging afgestaan aan het Koninkrijk België. Deel acht van onze publicatiereeks over Duitstalig België is gewijd aan de kerkelijke integratie in het bisdom Luik van deze twee arrondissementen, die voorheen tot het aartsbisdom Keulen behoorden.

25/02/2016 - Publicaties

Het Algemeen Rijksarchief heeft een repertorium heruitgegeven dat een overzicht biedt van alle parochies van de Oostenrijkse Nederlanden, de prinsdommen Luik en Stavelot-Malmédy, en het hertogdom Bouillon in 1787.

Toen het Verdrag van Versailles begin 1920 in werking trad, verkreeg België het gezag over de arrondissementen Eupen en Malmedy. Generaal Herman Baltia werd Hoge Commissaris en Gouverneur van het gebied. De activiteitenverslagen en memoires van de omstreden Baltia worden bewaard in het archief van de regering van Eupen-Malmedy (1873-1925), zopas geïnventariseerd in het Rijksarchief te Eupen.

03/12/2015 - Digitalisering
Update van 1 miljoen pagina’s Burgerlijke Stand

* Toevoeging van nieuwe gemeenten, aktetypen of jaren voor alle provincies.
* Verbetering van fouten in de beschrijvingen + toevoegen van ontbrekende pagina’s.
* Terbeschikkingstelling van de jaren 1914 en 1915.

Enkele steden/gemeenten die ofwel volledig nieuw beschikbaar zijn of waar er nieuwe aktetypen of jaren bij komen:
* Vlaanderen: Boutersem, Erembodegem, Hamme, Kemmel, Lochristi, Mechelen, Moelingen,Tollembeek, Waregem, Zelzate,…
* Brussel: Brussel, Etterbeek, Schaarbeek, Watermaal-Bosvoorde,…
* Wallonië : Ath, Cheratte, Froidmont, Izier, Landenne, Luik, Namen, Neufvilles, Ramelot, Tubeke,…

Veel succes met de opzoekingen in http://search.arch.be!

01/11/2015 - Evenementen - Eupen
Studiedag over de heropbouw na de Tweede Wereldoorlog in de Duits-Belgische grensregio

Op vrijdag 13 en zaterdag 14 november 2015 organiseren het Rijksarchief te Eupen, de werkgroep Belgisch-Deutsche Grenzgeschichte en het Stadsarchief van Aken alweer de derde editie van de studiedag over de hedendaagse Oost-Belgische geschiedenis, met als thema dit jaar de wederopbouw in het Belgisch-Duitse grensgebied na de Tweede Wereldoorlog. Deelname is gratis, maar u dient zich vooraf wel in te schrijven.

06/08/2015 - Publicaties

Huizenonderzoek wint almaar aan populariteit, niet alleen bij architectuurhistorici, ook bij wie een sterke band heeft met zijn of haar eigen woning. Wie dit onderzoeksterrein wil verkennen, kan terecht bij het Rijksarchief, dat hierover talloze bronnen bewaart. Opzoekingen in dit soort bronnenmateriaal vergen evenwel een flinke dosis geduld. Hierbij een korte leidraad...

22/07/2015 - Digitalisering

Het Rijksarchief bewaart een grote collectie kaarten en plattegronden, waarvan sommige meer dan 500 jaar oud zijn. 112.419 exemplaren werden reeds gedigitaliseerd, en 77.894 daarvan kunnen geraadpleegd worden in de digitale leeszaal van het Rijksarchief. Via www.cartesius.be is een deel (31.923 kaarten) ook online toegankelijk.

De inventaris van het archief van de Franciscanessen van de Heilige Familie, bewaard in het Rijksarchief te Eupen, is gepubliceerd, net in het jubileumjaar van de orde. Het repertorium telt bijna 300 bladzijden en is internationaal georiënteerd. Ook vestigingen van de orde in andere landen komen aan bod. Algemener werpt deze inventaris licht op de sociale geschiedenis en de geschiedenis van de gezondheidszorg in Eupen.

09/06/2015 - Restauratie - Evenementen - Eupen

Het Internationales Archivsymposion vond dit jaar plaats in Eupen op 21-22 mei 2015. De schitterende locatie – het recent volledig gerestaureerde 18de-eeuwse Kloster Heidberg – leende zich perfect voor reflectie over het jaarthema: archiefbehoud in grensoverschrijdend perspectief.

09/06/2015 - Inventarisatie - Aanwinsten

De medewerkers van het project SATURN hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan?

SATURN & MONETA: nieuws over onze bestaande en nieuwe archiefprojecten met betrekking tot de FOD Financiën

De projectmedewerkers van SATURN – de ‘archiefploegen Financiën’ – hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan? We geven u enkele onderzoektips. Om naast de specifieke inventarissen ook een algemeen overzicht te kunnen bieden van het archief van de centrale diensten van de FOD Financiën, wordt sinds april 2015 aan een archiefgids, getiteld MONETA, gewerkt.

  MONETA: een archiefgids over de archieven van de FOD Financiën
  SATURN: onderzoektips voor hypotheekarchief

Met de alsmaar toenemende digitale dienstverlening van archiefinstellingen groeide binnen de Europese archiefgemeenschap de behoefte om haar ervaring en deskundigheid te bundelen in een pioniersproject, namelijk de uitbouw van een gemeenschappelijk archievenportaal. Het Rijksarchief doet mee aan dit APEx-project en neemt de coördinatie van de Belgische bijdragen op zich door andere Belgische archiefinstellingen uit te nodigen om mee te bouwen.

Het Rijksarchief heeft een overeenkomst afgesloten met de Archeologische Dienst van Wallonië. De doelstelling is om archeologen die actief zijn op de sites van Liernu, Chièvres, Dinant en Namen relevante (ancien régime) bronnen en wetenschappelijke expertise aan te reiken vanuit het Rijksarchief.

27/03/2015 - Archiefbeheer - Aanwinsten

Het Rijksarchief verwerft de laatste jaren meer en meer parochiearchieven. De regionale verschillen in frequentie en omvang van kerkelijke aanwinsten zijn aanzienlijk, maar het fenomeen is in heel België merkbaar. In samenspraak met de bisdommen, en met de hulp van vele vrijwilligers, werkt het Rijksarchief mee aan lange termijn oplossingen. Een blik op het bisdom Gent leert dat dit tot mooie resultaten kan leiden.

07/03/2015 - Divers - Eupen

In maart 1925 werd de wet goedgekeurd die de definitieve integratie van Eupen-Malmedy in België bekrachtigde. Daarmee nam de Belgische overheid het bestuur van 50.000 nieuwe Belgen over, en de bijbehorende taal- en integratieproblemen…  Enkele krantenartikels uit de krantencollectie van het Rijksarchief te Eupen werpen meer licht op de maartdagen van 1925 en het belang ervan voor de Duitstalige Gemeenschap van België.

19/02/2015 - Divers
Procesdossiers en de Bibliografie van de Geschiedenis van België in 'Science Connection'

Het Rijksarchief bewaart vele honderden meters procesdossiers, verspreid over zijn verschillende vestigingen in België. Ontsluiting en valorisatie van dit interessante bronnenmateriaal heeft sinds kort een nieuwe adem gevonden, die wordt toegelicht in het laatste nummer van Science Connection (p. 28 t/m 30). En ook de Bibliografie van de Geschiedenis van België, sinds 2012 gerealiseerd binnen het Rijksarchief, komt aan bod, op p. 20 t/m 23.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd grote schade aangericht aan privébezittingen, waarvoor nadien schadevergoeding kon worden aangevraagd. Het Rijksarchief bewaart honderdduizenden van dergelijke ‘oorlogsschadedossiers'. De dossiers bevatten een schat aan unieke en gediversifieerde informatie, die ongetwijfeld talrijke onderzoekers – zowel vakspecialisten als het grote publiek – van waarde kan zijn.

07/10/2014 - Publicaties - Eupen
Bibliografie over de geschiedenis van de Duitstalige Gemeenschap van België

De bibliografie van Werner Miessen geeft een exhaustief overzicht van de publicaties die sinds 1945 verschenen over de Duitstalige Gemeenschap van België en vormt zo hét basisinstrument voor onderzoek naar de geschiedenis van de Duitstalige Gemeenschap. Het bibliografisch overzicht werd gepubliceerd in de reeks Quellen und Forschungen zur Geschichte der Deutschsprachigen Belgier en is online raadpleegbaar :

01/10/2014 - Digitalisering - Eupen
De 'St. Vither Zeitung' is gedigitaliseerd en online raadpleegbaar!

In 2013 werden de oude jaargangen van de St.Vither Zeitung gedigitaliseerd. Voortaan kan u ze ook online raadplegen. De St.Vither Zeitung rolde in 1866 de eerste keer van de persen in St. Vith en verscheen de daaropvolgende decennia onder verschillende vormen, vooraleer de krant in 1965 werd overgenomen door Grenz Echo. De St. Vither Zeitung, bewaard in het Rijksarchief te Eupen, vormt een buitengewoon rijke bron voor wie de beladen geschiedenis van de Oostkantons wil bestuderen. Klik hier voor een eeuw krantengeschiedenis!

Om het grote publiek een aanlokkelijk overzicht van het archivalisch patrimonium rond de Eerste Wereldoorlog voor te schotelen, heeft het Rijksarchief een nieuwe website op touw gezet: http://14-18-wallonie.arch.be. U vindt er een uitgebreide waaier van documenten terug: brieven, affiches, foto's, notulen, enz.

04/03/2014 - Divers

Op 27 januari 2014 trad het Koninklijk besluit in werking dat een wijziging inhoudt van de regels rond raadpleging van de bevolkings- en vreemdelingenregisters.

Wat verandert er voor u als lezer/klant/partner van het Rijksarchief?

01/06/2013 - Publicaties - Eupen

In 2012 organiseerde het Rijksarchief te Eupen het colloquium De nageschiedenis van het "Volkstumskampf" in Eupen-Malmedy: Oost-Belgische elites voor en na 1944. De akten van de studiedag verschenen in 2013.

25/04/2013 - Aanwinsten - Eupen - Luik

In april 2013 heeft het Landesarchiv van Noordrijn-Westfalen 250 akten teruggegeven die tijdens de Tweede Wereldoorlog ontvreemd werden uit België. Het gaat om documenten die uit bestanden van het hertogdom Limburg stammen of opgemaakt werden in de voormalige Pruisische districten Eupen en Malmedy.

Het Rijksarchief publiceerde in 2012 een dossier met praktische raadgevingen voor het beheer van de archieven van kerkfabrieken en van parochies in Wallonië. Kerkfabrieken zijn openbare instellingen en de documenten die ze aanmaken en bewaren vallen onder het toezicht van het Rijksarchief (archiefwet van 24 juni 1955, gewijzigd door de wet van 6 mei 2009 en aangevuld door de koninklijke besluiten van 18 augustus 2009). Parochies daarentegen zijn privéorganisaties die hun archief aan het Rijksarchief kunnen schenken of in bewaring geven.

20/01/2012 - Evenementen - Eupen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden heel wat kinderen geboren uit relaties tussen Belgische vrouwen en Duitse soldaten. Archieven van vredegerechten geven aan dat een aanzienlijk aantal van deze oorlogskinderen in de Oostkantons ter wereld kwam.

Rijksarchief Eupen is sinds 1988 gevestigd aan de voet van de Kaperberg, in de buurt van het station van Eupen. Het gebouw werd opgetrokken tussen 1724 en 1728 en was vroeger eigendom van de Eupense lakenhandelaar Martin Rehrmann.


De eerste grote staatshervorming leidde in 1973 tot de oprichting van de Raad van de Duitse Cultuurgemeenschap. Deze uitte vrij snel de wens om op het grondgebied van de Duitse taalgemeenschap te kunnen beschikken over een dienst die het archief van de regio zou inzamelen. In 1984, bij de instelling van de regering en de Raad van de Duitstalige Gemeenschap, en een jaar later, bij de oprichting van het gerechtelijk arrondissement Eupen (23 september 1985), kwam deze wens opnieuw op de agenda.

Op 5 augustus 1988 beslisten minister van Binnenlandse Zaken Louis Tobback en de minister-President van de Duitstalige Gemeenschap, Joseph Maraite, om praktische redenen een archiefdienst op te richten in Eupen. In september 1988 vroeg minister Tobback aan algemeen rijksarchivaris Ernest Persoons, die in 1987 in dienst was getreden, om alle nodige maatregelen te nemen om in de Duitstalige Gemeenschap een archiefdienst op te richten. Op 28 november 1988 ondertekende minister Tobback vervolgens het besluit tot oprichting van een Rijksarchief te Eupen, dat onder de rechtstreekse bevoegdheid van het Algemeen Rijksarchief kwam.

Op 1 maart 1989 nam het Rijksarchief zijn intrek in twee lokalen die ter beschikking werden gesteld door de stad Eupen, namelijk een kantoor en een magazijn van 75 m² in een imposant en opmerkelijk gebouw dat tussen 1724 en 1728 werd opgetrokken voor een stoffenhandelaar. In 1862 kwamen de “Höhere Bürgerschule” en het “Pro-Gymnasium” in het gebouw terecht en vanaf 1921 werd het betrokken door de bisschoppelijke school “Collège Patronné”. De renovatie en de uitrusting van de lokalen namen meer tijd in beslag dan voorzien en pas begin april 1989 werd overgegaan tot de overdracht van het archief van het gerechtelijk arrondissement Eupen van het Rijksarchief Luik naar het Rijksarchief Eupen.

Op 28 november 1989 ondertekenden minister van Binnenlandse Zaken Louis Tobback, minister-president Joseph Maraite en burgemeester van Eupen Alfred Evers een overeenkomst voor het archiefbeheer. In dit akkoord werden de opdracht en de werking van het Rijksarchief Eupen voor een onbepaalde overgangsperiode vastgelegd. Het akkoord bepaalt dat de stad Eupen een gebouw ter beschikking stelt van het Rijksarchief Eupen. De Duitstalige Gemeenschap levert een administratieve en een technische medewerker.

Sinds 1996 is het Rijksarchief Eupen een afdeling van het Rijksarchief en sinds 2013 maakt het deel uit van de Operationele Directie Rijksarchieven in de Waalse provincies.

Het Rijksarchief te Eupen bewaart het archief van instellingen, verenigingen, families of natuurlijke personen die hun zetel of verblijfplaats hebben of hadden in het gerechtelijke arrondissement Eupen, provincie Luik. Vandaag omvat dit arrondissement de gemeenten Eupen, Amblève, Bullange, Burg-Reuland, Butgenbach, La Calamine, Lontzen, Raeren en Saint-Vith. Het komt dus overeen met het grondgebied van de Duitstalige Gemeenschap van België.

U kan, binnen de grenzen van de privacy- en archiefwetgeving, in het Rijksarchief Eupen volgende archiefdocumenten raadplegen:

  • Regionaal en plaatselijk overheidsarchief uit het ancien régime: heerlijkheid, ban, wijk, enz.
  • Archief van overheidsinstellingen uit de hedendaagse periode (vanaf 1795) :
    • rechtscolleges: vredegerechten van Bütgenbach (1789-1797), Eupen (1852-1861) en Malmedy (1820-1942); Königliches Amtsgericht Eupen (1873-1941); politierechtbanken van Eupen (1945-1974) en Malmedy (1920-1932), …
    • regionale overheden: Kreis Eupen (1815-1921),  Regering (ingesteld in 1984) en ministerie van de Duitstalige Gemeenschap, arrondissementscommissariaten van Eupen (1919-1940) en Malmedy (1919-1923), Regering Eupen-Malmedy (1873-1925), …
    • gedecentraliseerde overheidsdiensten : kadaster, registratie en domeinen, …
    • gemeenten en OCMW’s
  • Archief van kerkelijke instellingen: kapucijnenklooster van Eupen (1750-1796), parochies, protestantse kerk van Eupen, …
  • Notariaatsarchief van het gerechtelijk arrondissement Eupen: A. Spiess (1901-1919), A. Theissen (1776-1800), A.T. Ahrweiler (1823-1825), A.T. Bartholet (1738-1769), C. Baptiste (1793-1829), …
  • Particulier archief :
    • bedrijfsarchief : Kammgarnwerke AG (1903-1941), onderneming Wilhelm Peters und Co (Eupen), melkerij van Butgenbach (1932-1941), Engelsdorf/Ligneuville (1931-1940), Mirfeld (1934-1943), Nidrum (1934-1941), …
    • archief van personen die een belangrijke maatschappelijke rol hebben gespeeld: Max Mockel (1920-1988), Victor Schoonbroodt (1889-1989), …
  • Genealogische bronnen:
    • parochieregisters (16de eeuw-1796) en registers van de burgerlijke stand (1796-1910) op microfilm. Wil u ze liever online bekijken? Surf naar search.arch.be
  • Een wetenschappelijke en administratieve bibliotheek.

Zoekinstrumenten?

  • MINKE A., Die Bestände des Staatsarchivs in Eupen. Allgemeine Übersicht (Gerichtsbezirk Eupen). 2. erweiterte und verbesserte Auflage, reeks nr. 48, publicatie nr. 3128, Algemeen Rijksarchief, Brussel, 2000.
  • Nieuwsgierig naar andere publicaties die u op weg kunnen helpen bij uw onderzoek? Neem hier een kijkje.

Diensthoofd: Els Herrebout.

Archivaris: Peter Quadflieg.

Onthaal, leeszaal en magazijnbeheer: Monique Beuken, Birgit Holländer, Monique Leas, Yvonne Souren.

Onderhoud: Malika El Abbadi.

Met het openbaar vervoer :

Het Rijksarchief te Eupen bevindt zich op 5 minuutjes wandelen van het station. Elk uur vertrekt een trein en komt er een aan (eerste vertrek om 6.14 u; laatste vertrek om 22.15 u; eerste aankomst in Eupen om 7.45 u, laatste aankomst 21.46 u). De dichtstbijzijnde bushalte bevindt zich in de Gospertstraße, aan de Werthplatz, op ongeveer 300 meter van het Rijksarchief.

Met de wagen :

  • Vanaf autoweg E40, volg volgende straten: Herbesthalerstraße, Vervierserstraße, Aachenerstraße en Hookstraße; Gospertstraße.
  • Vanuit Aken (Aachen), neem rijksweg N 68 tot Kettenis en dan volgende straten: Aachenerstraße en Hookstraße.
  • Vanuit de Hoge Venen via de Malmedyerstraße, neem vervolgens Frankendelle en Kaperberg. De weg naar het Rijksarchief is bij het binnen rijden van de stad aangeduid met wegwijzers. Parkeren (betalend) kan op de Werthplatz, aan de voet van het Rijksarchief, behalve op vrijdag (marktdag).

Toegang voor personen met beperkte mobiliteit (PBM):

Het Rijksarchief verbindt zich ertoe de toegang tot al zijn leeszalen en andere openbare ruimtes te garanderen voor alle gebruikers. In dit kader werden de voorbije jaren reeds aanpassingen aan de gebouwen uitgevoerd zoals aangepaste toiletten voor personen met beperkte mobiliteit, de beschikbaarheid van oprijplaten voor rolstoelen, etc. Hebt u concrete vragen rond de toegang tot het Rijksarchief te Eupen? Contacteer ons via telefoon (+32 (0)87 55 43 77) of e-mail.

Deze pagina delen:
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement