Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu

Rijksarchief te Doornik

Texte petit  Texte normal  Texte grand

Contact:

Rue des Augustins, 20
7500 Doornik
  Hoe te bereiken ?

T : +32 (0)69 22 53 76
F : +32 (0)69 54 54 83
archives.tournai@arch.be

Openingsuren:

  Bekijk hier alle sluitingsdagen

04/12/2017 - Digitalisering
Technische storingen mogelijk op de websites en zoekrobotten

OPGELET! Wegens noodzakelijke aanpassingen aan onze zoekrobotten en de vernieuwing van de serverinfrastructuur kunnen van vrijdag 17 november 2017 tot en met maandag 4 december 2017 technische problemen of tijdelijke onderbrekingen optreden op http://search.arch.be. Ook problemen bij het inloggen of bij het aanmaken van een nieuw account zijn mogelijk.
Op maandag 27 november 2017 worden werken uitgevoerd aan de centrale server van het Rijksarchief, die gevolgen zullen hebben voor het geheel van onze digitale dienstverlening: geen of onderbroken toegang tot www.arch.be, http://search.arch.be en http://biblio.arch.be. Bovendien is het Rijksarchief die dag niet bereikbaar per e-mail.
Onze excuses voor de mogelijke ongemakken.

Overzicht sluitingsdagen

1. De leeszaal van het Rijksarchief te Brussel is van 20 tot en met 24 november 2017 gesloten wegens bestandscontrole.
2. Alle leeszalen van het Rijksarchief zijn gesloten van 25 december 2017 tot en met 1 januari 2018.
3. In het Algemeen Rijksarchief wordt begin 2018 uitzonderlijk een extra uitgebreide bestandscontrole gehouden en is de leeszaal bijgevolg gesloten van 8 tot en met 19 januari 2018.

Dit jaar wordt de 500e verjaardag van de protestantse Reformatie herdacht. Naar aanleiding hiervan brengen het Algemeen Rijksarchief en het Waals Erfgoedinstituut samen een boek uit over het protestants patrimonium in Wallonië. Het boek is momenteel in druk, maar kan reeds besteld worden.

25/08/2017 - Archiefbeheer

Op de website van het Rijksarchief is een geactualiseerde versie van de selectielijst voor de archieven van de lokale politie beschikbaar. De vernieuwde selectielijst kwam tot stand dankzij de input en medewerking van tal van politiemedewerkers, en dankzij de gewaardeerde steun van de Vaste Commissie van de Lokale Politie, die ook instond voor de officiële goedkeuring ervan.

04/07/2017 - Aanwinsten - Doornik

Het Rijksarchief te Doornik heeft een manuscript op velijn verworven met verwijzingen naar de Doornikse schilder Robert Campin, beter bekend als de Meester van Flémalle. Het procesdossier uit 1427 is een belangrijke en unieke getuigenis van de juridische, politieke en sociale toestand in het Doornik van de 15de eeuw. Bij een brand in het Stadsarchief Doornik in mei 1940 gingen immers bijna 600.000 chirografen in de vlammen op, waaronder ook archieven met betrekking tot Robert Campin.

09/06/2017 - Archiefbeheer

Eind maart 2017 werd een wetswijziging goedgekeurd inzake de organisatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In de nieuwe wettekst zijn diverse bepalingen i.v.m. het archief van deze diensten opgenomen. Er wordt onder meer voorzien in een verlenging van de termijn waarin de Veiligheid van de Staat haar archief moet overbrengen naar het Rijksarchief, wat het Rijksarchief betreurt. Maar er zijn vanuit archiefperspectief ook positieve signalen op te vangen in dit dossier.

16/05/2017 - Digitalisering

Op 16 mei 2017 werd de onlinecollectie historische kadasterplannen en -documenten uit de eerste helft van de 19de eeuw gelanceerd in aanwezigheid van de Minister van Financiën en de Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid. De creatie van het ‘primitief’ (in de zin van ‘eerste’) kadaster in de eerste helft van de 19de eeuw ging gepaard met de opmaak van tienduizenden kaarten en van de ‘processen-verbaal van afpaling van gemeentegrenzen’. Dankzij een scanningsoperatie van Financiën staan al deze stukken nu online, via de zoekrobot van het Rijksarchief. Nieuwsgierig? Bekijk ons filmpje! Overtuigd? Duik online in de collectie (ca. 85.000 beelden)!

04/05/2017 - Divers

Begin 2017 werden binnen het BRAIN-programma van het federaal Wetenschapsbeleid zes nieuwe onderzoeksprojecten geselecteerd waarop het Rijksarchief intekende. In tijden van budgettaire krapte is dit bemoedigend nieuws. De deelname aan BRAIN-projecten is immers een van de weinige mogelijkheden voor het Rijksarchief om bijkomende middelen te verwerven voor de ontwikkeling van wetenschappelijke activiteiten. We zetten voor u de zes nieuwe onderzoeksprojecten op een rijtje.

Sinds 2010 hebben al meer dan 80 lokale besturen uit Wallonië zich aangesloten bij het project Lokaal archief Wallonië. Via ambulante archivarissen biedt het Rijksarchief gemeenten en OCMW’s hulp bij hun archiefbeheer en de almaar toenemende documentenflow waarmee ze worden geconfronteerd. 

24/02/2017 - Evenementen - Doornik
6e genealogische beurs “Tournai vers nos ancêtres”

In samenwerking met het Rijksarchief te Doornik loopt op zaterdag 25 en zondag 26 februari 2017 (van 10u tot 18u) in de Lakenhallen van Doornik voor de 6e keer intussen de genealogiebeurs “Tournai vers nos ancêtres”. De genealogiebeurs staat dit jaar in het teken van “steden langs bevaarbare waterwegen” en zal focussen op onderzoek naar voorouders die werkzaam waren als binnenschippers, bootslui, sluis- en brugwachters, enz.

Het Rijksarchief tekent present op het 'Salon des Mandataires'

Het Rijksarchief nam op donderdag 16 en vrijdag 17 februari 2017 deel aan het Salon des Mandataires in Marche-en-Famenne: een evenement voor lokale overheden uit het Waals Gewest. In het kader van het project 'Lokaal archief Wallonië' gaven rijksarchivarissen er advies over archiefbeheer aan de administratieve en politieke verantwoordelijken van lokale instellingen.

Een groot deel van het archief van het kartuizerklooster Mont-Saint-André te Chercq ging verloren bij de brand in het Rijksarchief te Bergen in 1940. Een aantal documenten uit de 14de tot de 19de eeuw bleven evenwel gevrijwaard en zijn nu geïnventariseerd.

Vanaf 1 januari 2017 gelden in het Rijksarchief nieuwe openingsuren. We kiezen voor een gedifferentieerde aanpak wat de openingsuren van de verschillende leeszalen betreft. Waarom? De daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand zijn bepalende factoren. Ook de gewijzigde noden van het publiek en de uiteenlopende regionale of lokale behoeften nopen tot deze keuze.

De vermindering van het aantal openingsuren betekent niet dat de dienstverlening wordt afgebouwd. Ook op weekdagen waarop een leeszaal gesloten is, blijven we beschikbaar (via e-mail of telefoon) voor vragen en opzoekingen, blijven we archieven ontsluiten, blijven we digitaliseren, blijven we publieksevenementen organiseren en blijft onze zoekwebsite search.arch.be online. Leeszaalbezoekers die omwille van de nieuwe regeling niet meer in de mogelijkheid zijn om hun archiefonderzoek uit te voeren, worden uitgenodigd om contact op te nemen met het diensthoofd van het rijksarchief in kwestie.

21/12/2016 - Archiefbeheer

Op 21 december 2016 is in het Belgisch Staatsblad een ministerieel besluit verschenen over de technische voorschriften en normen waaraan archieflokalen van de overheden en openbare instellingen opgesomd in art. 2 § 2, moeten voldoen. Voor het Rijksarchief is de publicatie van dit ministerieel besluit een nieuwe, belangrijke stap in de richting van een sluitend reglementair kader, dat tot doel heeft overheden tot een rationeel archiefbeleid aan te zetten en de duurzame bewaring van maatschappelijk relevante overheidsinformatie te waarborgen.

25/11/2016 - Digitalisering

In 1934 schonk de Nederlandse regering honderden kaarten en plattegronden aan ons land. De collectie bestond vooral uit de plannen van de fortificaties van Zuid-Nederlandse steden, van de 17de eeuw tot de eerste helft van de 19de eeuw. Een 700-tal kaarten uit deze collectie zijn nu toegevoegd aan www.cartesius.be en dus online te bekijken.

Mededeling aan de bezoekers en partners van het Rijksarchief

Het Rijksarchief is zich ervan bewust dat de instelling een belangrijke rol vervult inzake de toegang tot  informatie en archieven. Reeds vele jaren werden aanzienlijke inspanningen geleverd om alle gebruikers een kwaliteitsvolle dienstverlening te bieden. Als gevolg van de daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand en door de gewijzigde noden van het publiek, zal het Rijksarchief zich de komende maanden evenwel genoodzaakt zien om die dienstverlening op een andere manier in te vullen. De heroriëntatie zal de komende weken worden voorbereid. Verschillende opties liggen nog open, maar het is reeds duidelijk dat er gevolgen zullen zijn voor de openingstijden van de studiezalen. We informeren u zo snel mogelijk over de beslissingen die in dat verband zullen genomen worden.

Karel Velle
Algemeen Rijksarchivaris

04/10/2016 - Publicaties

U bent nieuwsgierig naar de geschiedenis van uw huis of van ander privévastgoed? In september 2016 verscheen een boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik, dat onderzoekers die de geschiedenis van een woning willen achterhalen wegwijs maakt in de talloze bronnen die in dit verband worden bewaard, onder meer bij het Rijksarchief.

07/07/2016 - Digitalisering - Divers
Instructiefilmpje over de zoekrobotten van het Rijksarchief online!

Het Rijksarchief bewaart meer dan 315 kilometer archief. Jaarlijks komt daar, na selectie, meer dan 10 km bij. Hoe begin je te zoeken in die onvoorstelbare berg informatie? Hét werkinstrument om je op weg te helpen is de zoekwebsite http://search.arch.be. In deze instructievideo krijg je, na een korte voorstelling van het Rijksarchief, heel concrete tips over hoe je het maximale uit de zoekrobotten van het Rijksarchief kan halen.

 Klik hier om de instructievideo te bekijken via YouTube

06/07/2016
Gevangenisarchieven geven hun geheimen prijs

Science Connection, het magazine van het Federaal Wetenschapsbeleid, heeft zopas nr. 51 (juni-juli 2016) uitgebracht met allerhande nieuws over en van de 10 federale wetenschappelijke instellingen. Op blz. 4 vindt u een artikel over het gevangenisarchief dat in het Rijksarchief kan worden geraadpleegd. De inventarissen van de gevangenissen van Charleroi, Bergen, Verviers, Hoei, Dinant, enz. zijn te koop in de archiefwinkel van het Algemeen Rijksarchief .

Klik hier om Science Connection nr. 51 (juni-juli 2016) gratis te downloaden

20/05/2016 - Digitalisering

De afgelopen jaren heeft het Rijksarchief meer dan 27.000 parochieregisters gedigitaliseerd en online gezet, goed voor meer dan 5,8 miljoen pagina’s. En sinds de update van 19 mei 2016 zijn daar nog eens 1.472 parochieregisters bijgekomen, goed voor zo'n 500.000 pagina's! Tussen de nieuwe registers zitten enkele grote reeksen, zoals 803 parochieregisters van Brugge, 211 van Mechelen en 88 van Aat. Ontdek de volledige lijst!

11/04/2016 - Digitalisering

België beschikt over een unieke reeks registers met bevolkingsstatistieken over de periode 1841-1976. Nergens in Europa zijn er zulke oude, gedetailleerde bevolkingscijfers beschikbaar. In 2001 kwamen de registers in het Rijksarchief terecht. Ze werden integraal gedigitaliseerd, ontsloten via een databank en zopas online gezet.

Opendeurdagen in het Rijksarchief te Doornik

Noteer alvast in uw agenda dat het Rijksarchief te Doornik op zaterdag 12 en zondag 13 maart 2016 (9.00u - 16.30u) opendeurdagen houdt: dé gelegenheid om een kijkje te nemen achter de schermen van een Rijksarchief! Heel wat genealogische verenigingen uit het Doornikse en Noord-Frankrijk tekenen present tijdens deze tweedaagse om u in te wijden in de stamboomkunde of u verder te helpen bij uw lopend stamboomonderzoek.

Zopas verscheen een inventaris waarin de rekeningregisters uit de periode 1362-1794 van veertien Henegouwse steden worden beschreven. De 572 rekeningen in kwestie maken deel uit van het archief van de Rekenkamer, bewaard en bijgevolg raadpleegbaar in het Algemeen Rijksarchief in Brussel.

25/02/2016 - Publicaties

Het Algemeen Rijksarchief heeft een repertorium heruitgegeven dat een overzicht biedt van alle parochies van de Oostenrijkse Nederlanden, de prinsdommen Luik en Stavelot-Malmédy, en het hertogdom Bouillon in 1787.

03/12/2015 - Digitalisering
Update van 1 miljoen pagina’s Burgerlijke Stand

* Toevoeging van nieuwe gemeenten, aktetypen of jaren voor alle provincies.
* Verbetering van fouten in de beschrijvingen + toevoegen van ontbrekende pagina’s.
* Terbeschikkingstelling van de jaren 1914 en 1915.

Enkele steden/gemeenten die ofwel volledig nieuw beschikbaar zijn of waar er nieuwe aktetypen of jaren bij komen:
* Vlaanderen: Boutersem, Erembodegem, Hamme, Kemmel, Lochristi, Mechelen, Moelingen,Tollembeek, Waregem, Zelzate,…
* Brussel: Brussel, Etterbeek, Schaarbeek, Watermaal-Bosvoorde,…
* Wallonië : Ath, Cheratte, Froidmont, Izier, Landenne, Luik, Namen, Neufvilles, Ramelot, Tubeke,…

Veel succes met de opzoekingen in http://search.arch.be!

16/09/2015 - Publicaties - Doornik

Deze monografie over de complexe en diffuse machtsverhoudingen in de regio Doornik tijdens de 14de-16de eeuw is de eerste uitgave in een nieuwe publicatiereeks van het Rijksarchief: Studies in Belgian History (SBH).

06/08/2015 - Publicaties

Huizenonderzoek wint almaar aan populariteit, niet alleen bij architectuurhistorici, ook bij wie een sterke band heeft met zijn of haar eigen woning. Wie dit onderzoeksterrein wil verkennen, kan terecht bij het Rijksarchief, dat hierover talloze bronnen bewaart. Opzoekingen in dit soort bronnenmateriaal vergen evenwel een flinke dosis geduld. Hierbij een korte leidraad...

22/07/2015 - Digitalisering

Het Rijksarchief bewaart een grote collectie kaarten en plattegronden, waarvan sommige meer dan 500 jaar oud zijn. 112.419 exemplaren werden reeds gedigitaliseerd, en 77.894 daarvan kunnen geraadpleegd worden in de digitale leeszaal van het Rijksarchief. Via www.cartesius.be is een deel (31.923 kaarten) ook online toegankelijk.

Het voorbije schooljaar hebben leerlingen van de derde graad van het René Magritte-atheneum in Lessen (Lessines, provincie Henegouwen) geleide wandelingen georganiseerd en een brochure en website gemaakt over de geschiedenis van hun stad tijdens WO I. Voor deze werkstukken deden ze opzoekingen in het Algemeen Rijksarchief. Hun project werd bekroond met de Eustory-prijs voor historisch onderzoek.

09/06/2015 - Inventarisatie - Aanwinsten

De medewerkers van het project SATURN hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan?

SATURN & MONETA: nieuws over onze bestaande en nieuwe archiefprojecten met betrekking tot de FOD Financiën

De projectmedewerkers van SATURN – de ‘archiefploegen Financiën’ – hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan? We geven u enkele onderzoektips. Om naast de specifieke inventarissen ook een algemeen overzicht te kunnen bieden van het archief van de centrale diensten van de FOD Financiën, wordt sinds april 2015 aan een archiefgids, getiteld MONETA, gewerkt.

  MONETA: een archiefgids over de archieven van de FOD Financiën
  SATURN: onderzoektips voor hypotheekarchief

Met de alsmaar toenemende digitale dienstverlening van archiefinstellingen groeide binnen de Europese archiefgemeenschap de behoefte om haar ervaring en deskundigheid te bundelen in een pioniersproject, namelijk de uitbouw van een gemeenschappelijk archievenportaal. Het Rijksarchief doet mee aan dit APEx-project en neemt de coördinatie van de Belgische bijdragen op zich door andere Belgische archiefinstellingen uit te nodigen om mee te bouwen.

23/04/2015 - Aanwinsten - Doornik - ARA

Op 20 april 2015 overhandigde de stad Doornik aan het Rijksarchief de matrijs van het zegel van Maximiliaan II Emanuel van Beieren, landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden van 1711 tot 1714. De matrijs werd teruggevonden in de collecties van het Musée d'Arts décoratifs van de stad Doornik. Hoe het stuk daar terecht kwam, blijft een raadsel…

Het Rijksarchief heeft een overeenkomst afgesloten met de Archeologische Dienst van Wallonië. De doelstelling is om archeologen die actief zijn op de sites van Liernu, Chièvres, Dinant en Namen relevante (ancien régime) bronnen en wetenschappelijke expertise aan te reiken vanuit het Rijksarchief.

27/03/2015 - Archiefbeheer - Aanwinsten

Het Rijksarchief verwerft de laatste jaren meer en meer parochiearchieven. De regionale verschillen in frequentie en omvang van kerkelijke aanwinsten zijn aanzienlijk, maar het fenomeen is in heel België merkbaar. In samenspraak met de bisdommen, en met de hulp van vele vrijwilligers, werkt het Rijksarchief mee aan lange termijn oplossingen. Een blik op het bisdom Gent leert dat dit tot mooie resultaten kan leiden.

19/02/2015 - Divers
Procesdossiers en de Bibliografie van de Geschiedenis van België in 'Science Connection'

Het Rijksarchief bewaart vele honderden meters procesdossiers, verspreid over zijn verschillende vestigingen in België. Ontsluiting en valorisatie van dit interessante bronnenmateriaal heeft sinds kort een nieuwe adem gevonden, die wordt toegelicht in het laatste nummer van Science Connection (p. 28 t/m 30). En ook de Bibliografie van de Geschiedenis van België, sinds 2012 gerealiseerd binnen het Rijksarchief, komt aan bod, op p. 20 t/m 23.

Doornik kende vroeger een bloeiende tapijtnijverheid. Het Rijksarchief te Doornik bewaart 6 strekkende meter archief (1828-1887) van de Manufacture royale de Tapis de Tournai en de Société des Intérêts réunis pour la Fabrication de Tapis. Begin 2015 verscheen een inventaris die beide bestanden ontsluit.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd grote schade aangericht aan privébezittingen, waarvoor nadien schadevergoeding kon worden aangevraagd. Het Rijksarchief bewaart honderdduizenden van dergelijke ‘oorlogsschadedossiers'. De dossiers bevatten een schat aan unieke en gediversifieerde informatie, die ongetwijfeld talrijke onderzoekers – zowel vakspecialisten als het grote publiek – van waarde kan zijn.

In oktober 2014 verscheen het Répertoire prosopographique du personnel du bailliage de Tournai-Tournaisis (1383-1598). Ook volgende werken over Doornik en omgeving verschenen in 2014: de inventaris van de archieven van de Dienst Openbare Werken van de stad Doornik (1817) 1830-1945; en een archiefgids m.b.t. de regionale en plaatselijke overheidsinstellingen in Henegouwen en het Doornikse tijdens het ancien régime.

In 2009 publiceerde het Rijksarchief een archiefgids over regionale en plaatselijke overheidsinstellingen in Henegouwen en Doornik (en het Doornikerland) tijdens het ancien régime. Voortaan is deze gids ook beschikbaar als e-book!

Ontsluiting van het archief van de Dienst voor Openbare Werken van de stad Doornik

In september 2014 verscheen de inventaris van het archief van de Dienst voor Openbare Werken van de stad Doornik (1830-1945). U kan deze publicatie gratis downloaden via onze webshop (tab ‘Publicaties’; auteur ‘Gouverneur’) of in brochurevorm bestellen via publicat@arch.be (€ 10,00 + verzendingskosten; publicatie 5375). Het archiefbestand in kwestie –  77 strekkende meter – kan u raadplegen in de leeszaal van het Rijksarchief te Doornik.

Om het grote publiek een aanlokkelijk overzicht van het archivalisch patrimonium rond de Eerste Wereldoorlog voor te schotelen, heeft het Rijksarchief een nieuwe website op touw gezet: http://14-18-wallonie.arch.be. U vindt er een uitgebreide waaier van documenten terug: brieven, affiches, foto's, notulen, enz.

04/03/2014 - Divers

Op 27 januari 2014 trad het Koninklijk besluit in werking dat een wijziging inhoudt van de regels rond raadpleging van de bevolkings- en vreemdelingenregisters.

Wat verandert er voor u als lezer/klant/partner van het Rijksarchief?

03/01/2013 - Publicaties - Aanwinsten - Doornik

Na een interne reorganisatie heeft de Koninklijke schermkring van Doornik in januari 2010 haar archief overgedragen aan het Rijksarchief te Doornik. Deze schenking van privaatrechtelijk archief uit de sportwereld is een primeur die navolging verdient, aangezien sportbeoefening steeds belangrijker is geworden in de samenleving van de 20ste eeuw. In 2012 verscheen de inventaris van het bestand.

Het Rijksarchief publiceerde in 2012 een dossier met praktische raadgevingen voor het beheer van de archieven van kerkfabrieken en van parochies in Wallonië. Kerkfabrieken zijn openbare instellingen en de documenten die ze aanmaken en bewaren vallen onder het toezicht van het Rijksarchief (archiefwet van 24 juni 1955, gewijzigd door de wet van 6 mei 2009 en aangevuld door de koninklijke besluiten van 18 augustus 2009). Parochies daarentegen zijn privéorganisaties die hun archief aan het Rijksarchief kunnen schenken of in bewaring geven.

In 2012 werd zowat 150 strekkende meter archief van de Commissies van Openbare Onderstand (COO) van een reeks gemeenten uit Picardisch Wallonië (Frasnes, Lessines, Leuze, Mont de l’Enclus, Pecq en Rumes) overgebracht naar het Rijksarchief te Doornik. De inventaris van de archieven van de COO’s van de entiteit Leuze is beschikbaar.

In 2011 schonk Henri Vernes, pseudoniem van Charles Dewisme, op 93-jarige leeftijd zijn literair archief aan het Rijksarchief te Doornik.

Het Rijksarchief te Doornik is gehuisvest in de voormalige gebouwen van drukkerij Casterman en bewaart bovendien 2,6 km Casterman-archief. Het bestand wacht op inventarisatie en is bijgevolg nog niet raadpleegbaar.

14/12/2009 - Restauratie - Aanwinsten - Doornik

Bij de brand van mei 1940 in het Rijksarchief te Bergen ging ook de oorkondenverzameling van de Sint-Maartenabdij verloren. Eén charter uit de 12de eeuw ontsnapte aan de vlammen omdat het door een plaatselijke onderzoeker was ontleend. In 1988 kwam het document weer terug in het bezit van het Rijksarchief.

De vestiging van het Rijksarchief te Doornik, die teruggaat tot het jaar 1834, kende bijwijlen een woelige geschiedenis. Vandaag is het Rijksarchief te Doornik ondergebracht in de gerenoveerde gebouwen van de voormalige Casterman-drukkerij, waar 12 kilometer archief kan worden opgeslagen.

In 1834 kreeg Doornik zijn eerste archiefdienst. Destijds waren de conservatoren tegelijk ook stadsarchivarissen.

In 1876 bewaarde deze archiefdienst 9.514 registers, dozen en bundels, evenals 520 charters uit de 13e tot 18e eeuw. In 1895 werd de vestiging opgeheven en het archief werd overgebracht naar Bergen.

Bij ministerieel besluit van 18 augustus 1964, tot uitvoering van het koninklijk besluit van 28 november 1963 over de arrondissementsarchiefdiensten, kreeg Doornik in 1964 opnieuw een Rijksarchief, dat werd ondergebracht in een bijgebouw van het pandjeshuis in de rue des Carmes. De bevoegdheden en het beheer van dit Rijksarchief waren vastgelegd in een overeenkomst die op 24 april 1964 werd gesloten tussen het Ministerie van Nationale Opvoeding en Cultuur en de stad Doornik. Het akkoord bepaalde dat het Rijksarchief zou instaan voor de bewaring van rijksarchieven, archieven van het gerechtelijk arrondissement die werden toevertrouwd aan de Staat evenals de stadsarchieven van Doornik.

De meeste archieven en collecties die in het depot van Doornik terecht kwamen waren aanvankelijk afkomstig uit Bergen maar mettertijd werd ook heel wat ander archief ingezameld. In 1966 bijvoorbeeld droeg de stad Doornik de archiefcollectie over die gedeeltelijk was weder samengesteld na het oorlogsbombardement van mei 1940. Het Rijksarchief verwierf na het vastleggen van de taalgrens ook heel wat documenten over de streek Komen en Moeskroen. In 1966 bewaarde het Rijksarchief Doornik meer dan 14.000 registers, dozen, mappen en bundels, naast enkele duizenden akten op perkament. In dat jaar verhuisde het Rijksarchief naar een vleugel van de gemeenteschool in de rue du Sondart en in 1987 naar de vroegere stadsbibliotheek aan de place Paul-Emile Janson.

In 2009 tenslotte verhuisde het Rijksarchief te Doornik naar de oude gebouwen van drukkerij Casterman in de rue des Augustins, op tien minuutjes wandelen van de Grote Markt . De opslagruimte van het gebouw aan de place Emile Janson was immers al enkele jaren ontoereikend en het gebouw was ook niet meer geschikt om lezers te ontvangen. Het gebouw in de rue des Augustins werd volledig gerenoveerd en kreeg een moderne uitrusting. Met zijn oppervlakte van 2.000 m² kan het 12 strekkende kilometer archief opvangen.

Bibliografie

Desmaele B., Les Archives de l’État à Tournai (1834-2009), in Les archives déménagent ! Recherches sur l’histoire du quartier des Augustins à Tournai. Catalogue accompagnant l’exposition du même nom aux Archives de l’État à Tournai (12 september-24 december 2009), Algemeen Rijksarchief, Brussel, 2009, 133 blz. (Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën: Educatieve dienst. catalogus 178).

Desmaele B., Sources relatives à l'histoire de Tournai aux Archives de l'État en Wallonie, reeks Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën: Gidsen. Volume 47, Algemeen Rijksarchief, Brussel, 2000, 95 blz.

Desmaele B., Guide général des fonds et collections des Archives de l’État à Tournai, reeks Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën: Gidsen. Volume 44, Algemeen Rijksarcheif, Brussel, 1999, 691 blz.

Onderzoekers, studenten, liefhebbers van genealogie en heemkunde vinden in het Rijksarchief te Doornik een breed gamma aan documenten die werden gevormd in het westen van Henegouwen en nuttig kunnen zijn voor hun opzoekingen, zoals:

  • regionaal en plaatselijk overheidsarchief uit het ancien régime:
    ° Staten van Doornik en het Doornikse, Heerlijkheden van Orroir, van Biez te Wiers en van Amougies; schepenbanken en schepenbankgriffies, enz.
     
  • archief van hedendaagse overheidsinstellingen (na 1795):
    ° rechtscolleges: Rechtbank van Eerste Aanleg, rechtbank voor Oorlogsschade van Doornik (1919–1927), politierechtbanken, handelsrechtbank, vredegerechten, enz.
    ° gedecentraliseerde overheidsdiensten : Hypotheekbewaring, Bestuur der Registratie, gevangenis van Doornik, arrondissementscommissariaat (Ath en Doornik), enz.
    ° archief van gemeentes en OCMW’s.
     
  • archief van kerkelijke instellingen: bisdom Doornik, abdij van Gellingen, hospice de Saint-Charles Borromée (Froidmont), parochies, enz.
     
  • notarisarchief uit het gerechtelijk arrondissement Doornik, waaronder losse akten uit de 14e -18e eeuw.
     
  • privaatrechtelijk archief :
    ° bedrijfsarchief: SA Carbonnelle, drukkerij Casterman, Koninklijke Tapijtweverij van Doornik, steenkoolmijnen van Bernissart, enz.
    ° archief van bijzondere families en particulieren uit de 13e eeuw: Familie del Fosse et d'Espierres (1418-1893), Familie (de) Cazier (1364-1894), enz.
    ° letterkundig archief: Henri Vernes (Bob Morane), enz.
    ° artistiek archief: Lionel Vinche, Edmond Dubrunfaut.
    ° muziekarchief: Abel Debourle, Koor van de kathedraal van Doornik.
    ° verenigingsarchief: Koninklijke Schermclub van Doornik (1884-2006), Chirurgisch hospitaal van het Doornikse, enz.
    ° schoolarchief: Koninklijk Atheneum Jules Bara.
     
  • genealogische bronnen
    ° parochieregisters (16e eeuw-1796) en registers van de burgerlijke stand (1796-1910) op microfilm en online.
     
  • een wetenschappelijke en administratieve bibliotheek: woordenboeken, atlassen, bibliografieën, biografieën, archieftoegangen, geschiedkundige werken, almanakken, enz.
     

Toegangen

Desmaele B., Guide général des fonds et collections des Archives de l’État à Tournai, reeks Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën : Gidsen. Volume 44, Algemeen Rijksarchief, Brussel, 1999, 691 p.
 

Nuttige links in onze zoekrobot

Heerlijkheid van Orroir

Heerlijkheid van Biez te Wiers

Familie del Fosse et d'Espierres

Familie (de) Cazier

Diensthoofd: Bernard Desmaele.

Archivaris: Romy Gouverneur.

Onthaal, leeszaal en magazijnbeheer: Pascal Hubaut, Vincent Minschaert.

Onderhoud: Marleen De Block.

Het Rijksarchief te Doornik bevindt zich in de nabijheid van de ringweg, op 10 minuutjes wandelen van de Grote markt en 25 minuten te voet vanaf het NMBS-station. Het Rijksarchief is goed toegankelijk voor mindervalide bezoekers.

Per trein : Steek bij het verlaten van het station het Crombez-plein over en ga rechtdoor langs de rue Royale en de rue Hôpital Notre-Dame. Steek de Scheldebrug over en neem de rue du Curé Notre-Dame. Sla aan het einde van de straat rechtsaf in de rue de Courtrai en ga rechtdoor in de rue du Bourdon Saint-Jacques. Ga voorbij de Sint-Jacobskerk en sla linksaf de rue Floc à Brebis in en neem vervolgens de rue des Augustins.

Met de bus : Verschillende buslijnen gaan van het treinstation van Doornik naar het Rijksarchief. Stap af aan halte ‘Floc à Brebis’. Het Rijksarchief ligt op 4 minuutjes wandelen van de bushalte.

De volledige dienstregeling kan worden geraadpleegd op de website van vervoersmaatschappij  www.infotec.be of telefonisch worden aangevraagd via
069 89 16 66.

Met de wagen : Neem autoweg E42, afrit 32. Het Rijksarchief ligt in de nabijheid van de ringweg van Doornik.
In de binnenstad is parkeren betalend. Er kan gratis worden geparkeerd op de parking  ‘Esplanade du Conseil de l’Europe’ aan de boulevard des Frères Rimbaut, op zeven minuten wandelen van het Rijksarchief.

Toegang voor personen met beperkte mobiliteit (PBM): Het Rijksarchief verbindt zich ertoe de toegang tot al zijn leeszalen en andere openbare ruimtes te garanderen voor alle gebruikers. In dit kader werden de voorbije jaren reeds aanpassingen aan de gebouwen uitgevoerd zoals aangepaste toiletten voor personen met beperkte mobiliteit, de beschikbaarheid van oprijplaten voor rolstoelen, etc. Hebt u concrete vragen rond de toegang tot het Rijksarchief te Doornik? Contacteer ons via telefoon (+32 (0)69 22 53 76) of e-mail.

Deze pagina delen:
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement