Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu

De individuele dossiers van de Vreemdelingenpolitie: meer dan twee miljoen dossiers !

Texte petit  Texte normal  Texte grand
18/06/2012 - Digitalisering - Publicaties - Aanwinsten - Algemeen Rijksarchief

Het Algemeen Rijksarchief bewaart meer dan twee miljoen individuele vreemdelingendossiers, in totaal goed voor meer dan 5 strekkende km archief. De dossiers bevatten een schat aan informatie, zowel voor genealogische opzoekingen als voor de migratiegeschiedenis van België.

De oorsprong van het individuele vreemdelingendossier situeert zich in 1839, toen de Openbare Veiligheid werd belast met de controle van alle vreemdelingen op Belgisch grondgebied. Aangezien voor elke inwijkeling een dossier werd aangelegd, vormen ze een bron van informatie over diverse migrantengemeenschappen (Italianen, Spanjaarden, Grieken, Marokkanen, Turken e.d.).

De individuele dossiers van de vreemdelingenpolitie bieden tal van onderzoeksmogelijkheden: analyse van individuele en collectieve migratiebewegingen en van migratie als strategie voor sociale promotie; studie van de gevolgen van migratie voor economische sectoren zoals bv. de diamantindustrie; studie van de relatie tussen migranten en criminaliteit; analyse van de politieke en syndicale activiteiten van migranten. Meer algemeen laten de dossiers toe het dagelijks functioneren van de dienst Vreemdelingenpolitie beter te begrijpen, evenals het ontvangstbeleid voor migranten.

Pareltjes tussen de meer dan twee miljoen dossiers zijn onder meer het dossier van Victor Hugo; briefwisseling van Scotland Yard uit 1871, vergezeld van een foto van zakkenrollers; of een ‘nomadenkaart’ uit 1942.

Op 26 maart 2009 organiseerde het Algemeen Rijksarchief een studiedag gewijd aan de Individuele dossiers van de Vreemdelingenpolitie. Van maart tot september 2009 liep in het Algemeen Rijksarchief de tentoonstellingGrensgevallen: de vreemdelingenadministratie in België (1832-1952)’.

Zoekwijzer

In het kader van de tentoonstelling en van de studiedag uit 2009 werd ook een zoekwijzer gepubliceerd: De individuele vreemdelingendossiers afkomstig van de Openbare Veiligheid (Vreemdelingenpolitie) (1835-1943). Deze 17 pagina’s tellende zoekwijzer wil de onderzoeker oriënteren in de massa dossiers door achtereenvolgens stil te staan bij hun historische achtergrond, aanleg en samenstelling, bewaring en informatiewaarde. Tenslotte worden ook een aantal concrete zoekmethodes en aanwijzingen naar verwant bronnenmateriaal meegegeven.

U kan de zoekwijzer gratis downloaden via de webshop van het Rijksarchief of in papieren vorm verkrijgen in de archiefwinkel van het Algemeen Rijksarchief (€ 2,00).

De vreemdelingendossiers gaan digitaal

In 2008 ging de Kazerne Dossin (Memoriaal, Museum en Documentatiecentrum over Holocaust en Mensenrechten) in Mechelen van start met de digitalisering van duizenden individuele vreemdelingendossiers afkomstig van de voormalige Vreemdelingenpolitie. Dit project omvat de dossiers over personen van joodse origine die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vervolgd of gedeporteerd. Intussen zijn ongeveer 26.000 dossiers van gedeporteerden gedigitaliseerd, goed voor meer dan 600.000 gedigitaliseerde documenten.

De digitale beelden werden geïntegreerd in de digitale leeszaal beschikbaar in elk Rijksarchief. Dossiers met een nummer lager dan 1 miljoen zijn vrij toegankelijk. Dossiers met een hoger nummer zijn enkel toegankelijk mits ondertekening van een onderzoeksverklaring. De Kazerne Dossin heeft een online toegang tot de beelden.

Nog 20 km archief bij de Dienst Vreemdelingenzaken

In het gebouw van de Dienst Vreemdelingenzaken liggen nog eens vier miljoen dossiers opgeslagen, goed voor ruim 20 strekkende kilometer.

Het Rijksarchief is voorstander van een integrale bewaring van de dossiers in kwestie.
Keerzijde van de medaille: het prijskaartje dat hangt aan de opslag van deze dossiers, zoals bv. bouw en inrichting van nieuwe lokalen, aanwerving van bijkomend personeel voor verwerking van de informatie enzovoort.

Raadpleeg ook eens...

  • de gemeentearchieven die in verschillende Rijksarchieven worden bewaard. Ook daarin zijn vaak gegevens met betrekking tot immigratie terug te vinden.
  • onze Facebook-pagina, waar regelmatig 'pareltjes' uit de dossiers van de Vreemdelingenpolitie gepost worden.
Deze tekst delen:
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement