Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu

Waalse archeologie: historisch onderzoek in en over Chièvres en Namen

Texte petit  Texte normal  Texte grand

Inhoud

In 2013 sloot het Rijksarchief een eerste partnerschapsovereenkomst af met de dienst Archeologie van de Waalse overheid, die op 1 januari 2018 werd omgevormd tot het Waals Erfgoedagentschap (Agence Wallonne du Patrimoine (AWaP)). Met financiering van het Waals Gewest werd in 2015 een eerste project opgestart en de vruchtbare samenwerking is sindsdien voortgezet.  

De bedoeling van het project is om historisch onderzoek te voeren op archeologische sites in Wallonië, vooral in Henegouwen (stad Chièvres) en Namen (Maurice Servais-plein).  Nadien wordt het project mogelijk uitgebreid naar de provincie Luik.

Het Rijksarchief bewaart heel wat documenten die het archeologisch onderzoek op het terrein kunnen ondersteunen en aanvullen. Vooral het ancien régime-archief kan een belangrijke rol spelen voor de geschiedschrijving van Wallonië.

1. Chièvres

De eerste site die in het kader van dit project aan bod komt, ligt in de stad Chièvres, een van de oudste nederzettingen in de streek van Ath. Archeologen hebben sinds 1991 de gewoonte een bezoek te brengen aan het stadscentrum van Chièvres telkens nieuwe gebouwen worden opgetrokken, oude monumenten worden hersteld of nutsvoorzieningen worden aangelegd. Tijdens de werkzaamheden wordt informatie vergaard, die kan leiden tot een beter begrip van het stedelijk erfgoed, zijn omgeving en zijn sociaalhistorische achtergrond. Wat het archief betreft, biedt Chièvres het voordeel dat het ancien régime-archief van de stad bewaard is gebleven en sinds 1943 wordt bewaard in het Rijksarchief te Bergen.

Chièvres biedt heel wat archeologisch en historisch potentieel en is een sprekend voorbeeld van de noodzaak om in de 21e eeuw geschiedkundig onderzoek te bedrijven vanuit een interdisciplinaire invalshoek.

Gedurende anderhalf jaar werden in het kader van het project opgravingen en opzoekingen verricht.   Dankzij het project konden de 13 archeologische campagnes (1991-2014) worden ondersteund en gedocumenteerd. Projectverantwoordelijke Laetizia Puccio heeft een volledig historisch studieverslag geschreven waarin een antwoord wordt gegeven op de vragen die werden opgeroepen door de archeologische vondsten en waarin de stadsontwikkeling van Chièvres wordt geanalyseerd, zo ver mogelijk terug tot aan de tijd van de versterkte vestingstad. In dat verband raadpleegde ze het rijke en diverse stadsarchief met informatie over bestuurlijke aangelegenheden, boekhouding (gemeenterekeningen, rekeningen van kapellen en hospitalen, rekeningen van de Sint-Martinuskerk), fiscaliteit (erfeniscartularia), weldadigheid, enz. Ze maakte ook gebruik van het kadasterarchief en het archief van de Rekenkamer dat wordt in het Algemeen Rijksarchief.

Binnen een aantal maanden verschijnt een monografie waarin meer dan 25 jaar onderzoek wordt gesynthetiseerd.

2. Namen

Het tweede project ging van start in juli 2016 en betreft de archeologische opgravingen die sinds 2008 worden uitgevoerd op het Maurice Servais-plein te Namen.  

Het Maurice Servais-plein is geschiedkundig een uitgelezen plek in Namen, of het nu gaat over de Oudheid, de Middeleeuwen of de Nieuwe Tijd. Gezien het historisch belang van de site en zijn veelheid aan archeologische gegevens, en omdat het werk ook na de opgravingen wordt voortgezet, onder meer met een project voor een publicatie, drong historisch archiefonderzoek zich op.

Projectverantwoordelijke Laetizia Puccio bestudeert het stadsarchief dat eeuw voor eeuw duiding kan geven over de archeologische gegevens van het Maurice Servais-plein. Interessant hiervoor zijn onder meer het belastingarchief van Namen, de registers van het Hooggerechtshof van Namen, kerkelijk archief, het archief van de burgerlijke godshuizen van Namen en het archief van de Rekenkamer.

Gezien de omvang van de informatie die vervat zit in de registers van het Hooggerechtshof besliste het Begeleidingscomité in november 2016 om het gebruik van dit archief niet langer te beperken tot de wijk van het Maurice Servais-plein maar om het uit te breiden naar alle plekken waar archeologische projecten lopen of zullen opgestart worden. Informatie uit het archief wordt ingegeven in een databank, die vandaag al meer dan 11.000 inputs telt. 

Het project loopt nog steeds verder.

Partners

Het project wordt uitgevoerd in het Rijkarchief, gefinancierd met kredieten van het Waals Erfgoedagentschap.

Projectmedewerkers

Projectverantwoordelijke: Laetizia Puccio

Wetenschappelijk comité:

  • Emmanuel Bodart, diensthoofd van het Rijksarchief te Namen
  • Frédéric Chantinne, archeoloog bij AWap, Operationele Directie ‘Centrum’
  • Raphaël Vanmechelen, archeoloog bij AWap, Operationele Directie ‘Centrum’ (voor de opgravingen op het Maurice Servais-plein)
  • Dolorès Ingels, archeologe bij AWap, Operationele Directie ‘West’ (voor het archeologisch onderzoek te Chièvres)

Publicaties

  • Ingels D. en Puccio L., L’archéologie à Chièvres. Une approche multidisciplinaire de l’histoire urbaine, dans : Actes du 10e congrès de l’Association des cercles francophones d’histoire et d’archéologie de Belgique, Aarlen, 20 augustus 2016 (in druk).
  • Puccio L., Een nieuwe kijk op de geschiedenis van Chièvres, in Science Connection nr. 55, 2017, blz. 40-43.

Nieuws

Momenteel geen nieuws over dit lopend onderzoek.

Links

Direction de l’Archéologie du Service public de Wallonie

Deze pagina delen:
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement