Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu

Rijksarchief te Namen

Texte petit  Texte normal  Texte grand

Contact:

Boulevard Cauchy 41
5000 Namen
  Hoe te bereiken ?

T : +32 (0)81 65 41 98
F : /
archives.namur@arch.be

Openingsuren:

  • Van dinsdag t/m vrijdag: 9u tot 16u30
    (In juli en augustus: van dinsdag tot vrijdag, van 9u tot 12u en van 13u tot 16u30)
  • De eerste zaterdag van de maand: van 9u tot 12u30 en van 13u tot 16u
    - Raadpleging van originele documenten op zaterdag is enkel mogelijk na reservatie via mail aan het Rijksarchief in kwestie (vóór vrijdag 13u00)
    - Overzicht zaterdagopeningen 2017: 7 januari, 4 februari, 4 maart, 1 april, 6 mei, 10 juni, 2 september, 7 oktober, 4 november, 2 december
  • Gesloten op maandag, zaterdag (behalve de eerste zaterdag van de maand), zondag, feest- en brugdagen en tijdens de bestandscontroleweek

  Bekijk hier alle sluitingsdagen

Update sluitingsdagen

1. De leeszaal van het Rijksarchief te Brussel is van 20 tot en met 24 november 2017 gesloten wegens bestandscontrole.
2. Alle leeszalen van het Rijksarchief zijn gesloten van 25 december 2017 tot en met 1 januari 2018.
3. In het Algemeen Rijksarchief wordt begin 2018 uitzonderlijk een extra uitgebreide bestandscontrole gehouden en is de leeszaal bijgevolg gesloten van 8 tot en met 19 januari 2018.

17/11/2017 - Digitalisering
Zoekrobot: technische storingen mogelijk

OPGELET! Wegens noodzakelijke aanpassingen aan de zoekrobot Zoeken in het Rijksarchief en de vernieuwing van de serverinfrastructuur kunnen van vrijdag 17 november 2017 tot en met maandag 4 december 2017 technische problemen of tijdelijke onderbrekingen van de website of een gedeelte ervan (bv. inloggen om afbeeldingen te raadplegen of aanmaken van een nieuw account) optreden. Onze excuses voor het ongemak.

09/11/2017 - Evenementen - Namen
Tentoonstelling: Namen 1917-2017. Een artistieke kijk op censuur

Tijdens de Eerste Wereldoorlog nam de Duitse bezetter strikte maatregelen om de weerstand van de bevolking de kop in te drukken en pers en fotografie te controleren. Maar ook tijdens de volgende honderd jaar waren censuur en manipulatie van tekst en beeld nooit helemaal uit de lucht. Een tentoonstelling in het Rijksarchief te Namen (10 november - 22 december 2017) wil aan de hand van het werk van hedendaagse kunstenaars de herinnering hieraan levendig houden.  

Rijksarchieven te Aarlen, Luik, Bergen en Namen open op zaterdag 18 november 2017

De Rijksarchieven te Aarlen, Luik, Bergen en Namen zijn, naast de weekopening van dinsdag t/m vrijdag, ook open op zaterdag 18 november 2017, van 9u tot 12.30u en van 13u tot 16u. Raadpleging van originele documenten op zaterdag kan enkel mits reservatie van de documenten vóór vrijdag 13u (telefonisch of per mail) bij het Rijksarchief in kwestie. U kan in de leeszaal daarnaast terecht voor online raadpleging van kaarten, plattegronden en fotocollecties; voor het gebruik van onze zoekrobotten; voor opzoekingen op microfilm; ...

Dit jaar wordt de 500e verjaardag van de protestantse Reformatie herdacht. Naar aanleiding hiervan brengen het Algemeen Rijksarchief en het Waals Erfgoedinstituut samen een boek uit over het protestants patrimonium in Wallonië. Het boek is momenteel in druk, maar kan reeds besteld worden.

22/09/2017 - Onderzoek - Evenementen - Divers - Namen

Het Rijksarchief te Namen bewaart het archief van Studio Gilles uit Namen: een duizendtal negatieven op glasplaat, vervaardigd volgens het collodiumprocédé. In samenwerking met de vzw Archives photographiques namuroises wordt deze collectie in 2019 getoond in een tentoonstelling, maar gaan we ook op zoek naar bijkomende foto’s van Studio Gilles. Misschien vind jij er wel in een lade met oude foto’s? Nog tot 29 september 2017 organiseert het Rijksarchief te Namen alvast een voortentoonstelling over het archief van Studio Gilles.

25/08/2017 - Archiefbeheer

Op de website van het Rijksarchief is een geactualiseerde versie van de selectielijst voor de archieven van de lokale politie beschikbaar. De vernieuwde selectielijst kwam tot stand dankzij de input en medewerking van tal van politiemedewerkers, en dankzij de gewaardeerde steun van de Vaste Commissie van de Lokale Politie, die ook instond voor de officiële goedkeuring ervan.

20/07/2017 - Evenementen - Namen

De abdij van Salzinnes (Namen), die vandaag niet meer bestaat, vormt het onderwerp van een tentoonstelling in Canada waaraan ook het Algemeen Rijksarchief en het Rijksarchief te Namen meewerkten. Vanwaar die belangstelling voor een Belgische abdij aan de andere kant van de Atlantische Oceaan?

09/06/2017 - Archiefbeheer

Eind maart 2017 werd een wetswijziging goedgekeurd inzake de organisatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In de nieuwe wettekst zijn diverse bepalingen i.v.m. het archief van deze diensten opgenomen. Er wordt onder meer voorzien in een verlenging van de termijn waarin de Veiligheid van de Staat haar archief moet overbrengen naar het Rijksarchief, wat het Rijksarchief betreurt. Maar er zijn vanuit archiefperspectief ook positieve signalen op te vangen in dit dossier.

07/06/2017 - Evenementen - Namen
Ieder huis heeft zijn geschiedenis: tentoonstelling in het Rijksarchief te Namen

Van 28 maart tot 30 juni 2017 is in het Rijksarchief te Namen de tentoonstelling ‘Ieder huis heeft zijn geschiedenis’ te bezoeken. Ontdek uniek bronnenmateriaal waarmee diverse aspecten van de geschiedenis van privévastgoed kunnen worden gereconstrueerd, zoals het ontwerp, de omgeving en de opeenvolgende bestemmingen en bewoners ervan. In de expo wordt daarbij gefocust op Namen en omgeving. Tot 21 juni 2017 is eveneens een tijdelijke expo te bezoeken op de Place de l'Ange.

16/05/2017 - Digitalisering

Op 16 mei 2017 werd de onlinecollectie historische kadasterplannen en -documenten uit de eerste helft van de 19de eeuw gelanceerd in aanwezigheid van de Minister van Financiën en de Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid. De creatie van het ‘primitief’ (in de zin van ‘eerste’) kadaster in de eerste helft van de 19de eeuw ging gepaard met de opmaak van tienduizenden kaarten en van de ‘processen-verbaal van afpaling van gemeentegrenzen’. Dankzij een scanningsoperatie van Financiën staan al deze stukken nu online, via de zoekrobot van het Rijksarchief. Nieuwsgierig? Bekijk ons filmpje! Overtuigd? Duik online in de collectie (ca. 85.000 beelden)!

04/05/2017 - Divers

Begin 2017 werden binnen het BRAIN-programma van het federaal Wetenschapsbeleid zes nieuwe onderzoeksprojecten geselecteerd waarop het Rijksarchief intekende. In tijden van budgettaire krapte is dit bemoedigend nieuws. De deelname aan BRAIN-projecten is immers een van de weinige mogelijkheden voor het Rijksarchief om bijkomende middelen te verwerven voor de ontwikkeling van wetenschappelijke activiteiten. We zetten voor u de zes nieuwe onderzoeksprojecten op een rijtje.

25/04/2017 - Publicaties - Namen

Emmanuel Bodart, diensthoofd van het Rijksarchief te Namen, heeft zijn doctoraat, dat hij tien jaar geleden verdedigde, nu ook gepubliceerd. Zijn studie over de geschiedenis van de stad Namen en zijn bevolking van de 13e tot de 16e eeuw is gebaseerd op historische en archeologische documenten en getuigenissen die tot dusver weinig gekend waren. Een aantal van de historische kenmerken van Namen waar hij op wijst, zijn tot op vandaag zichtbaar in de stad.

De charterverzameling van de graven van Namen behoort tot het belangrijkste historisch erfgoed van ons land. De meeste van deze oorkonden zijn zes tot acht eeuwen oud. Ze worden momenteel gerestaureerd met steun van het Fonds Baillet Latour. Een eerste reeks van 254 oorkonden is reeds gerestaureerd en werd op 31 maart 2017 teruggebracht naar het Rijksarchief te Namen. Binnenkort worden de charters ook gedigitaliseerd.

28/03/2017 - Publicaties - Namen

In 2014 nam de vzw Archives photographiques namuroises haar intrek in het gebouw van het Rijksarchief te Namen, een nabuurschap dat ook leidde tot vruchtbare samenwerking. Op 28 maart 2017 verscheen de publicatie Une ville en chantier ! Het boek, waarvan de helft uit beeldmateriaal bestaat, biedt een politieke kroniek van Namen van 1830 tot 1976.

Sinds 2010 hebben al meer dan 80 lokale besturen uit Wallonië zich aangesloten bij het project Lokaal archief Wallonië. Via ambulante archivarissen biedt het Rijksarchief gemeenten en OCMW’s hulp bij hun archiefbeheer en de almaar toenemende documentenflow waarmee ze worden geconfronteerd. 

Het Rijksarchief te Namen bewaart een uitzonderlijke collectie laat-19de- en vroeg 20ste-eeuwse foto’s. Intussen zijn al ruim 1.800 van deze foto’s gedigitaliseerd en digitaal raadpleegbaar in alle leeszalen van het Rijksarchief.

Het Rijksarchief tekent present op het 'Salon des Mandataires'

Het Rijksarchief nam op donderdag 16 en vrijdag 17 februari 2017 deel aan het Salon des Mandataires in Marche-en-Famenne: een evenement voor lokale overheden uit het Waals Gewest. In het kader van het project 'Lokaal archief Wallonië' gaven rijksarchivarissen er advies over archiefbeheer aan de administratieve en politieke verantwoordelijken van lokale instellingen.

05/01/2017 - Evenementen - Namen
Tentoonstelling over de landschapsherinnering van Floreffe

Van 9 december 2016 tot 17 maart 2017 loopt in het Rijksarchief te Namen een tentoonstelling waarin heden en verleden van de gemeente Floreffe thematisch worden vergeleken. Aan de hand van diverse documenten schetst de expo “De mémoire de paysages” de evolutie van het landschap in en rond Floreffe. Toegang is gratis.

Vanaf 1 januari 2017 gelden in het Rijksarchief nieuwe openingsuren. We kiezen voor een gedifferentieerde aanpak wat de openingsuren van de verschillende leeszalen betreft. Waarom? De daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand zijn bepalende factoren. Ook de gewijzigde noden van het publiek en de uiteenlopende regionale of lokale behoeften nopen tot deze keuze.

De vermindering van het aantal openingsuren betekent niet dat de dienstverlening wordt afgebouwd. Ook op weekdagen waarop een leeszaal gesloten is, blijven we beschikbaar (via e-mail of telefoon) voor vragen en opzoekingen, blijven we archieven ontsluiten, blijven we digitaliseren, blijven we publieksevenementen organiseren en blijft onze zoekwebsite search.arch.be online. Leeszaalbezoekers die omwille van de nieuwe regeling niet meer in de mogelijkheid zijn om hun archiefonderzoek uit te voeren, worden uitgenodigd om contact op te nemen met het diensthoofd van het rijksarchief in kwestie.

21/12/2016 - Archiefbeheer

Op 21 december 2016 is in het Belgisch Staatsblad een ministerieel besluit verschenen over de technische voorschriften en normen waaraan archieflokalen van de overheden en openbare instellingen opgesomd in art. 2 § 2, moeten voldoen. Voor het Rijksarchief is de publicatie van dit ministerieel besluit een nieuwe, belangrijke stap in de richting van een sluitend reglementair kader, dat tot doel heeft overheden tot een rationeel archiefbeleid aan te zetten en de duurzame bewaring van maatschappelijk relevante overheidsinformatie te waarborgen.

13/12/2016 - Digitalisering - Divers - Namen
Virtuele tentoonstelling rond armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu

Van 27 augustus tot 30 oktober 2016 was in het Rijksarchief te Namen de tentoonstelling 'Pauvres de nous. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu' te bezoeken. De expo gemist? Grijp je herkansing met de virtuele versie!

  Virtuele tentoonstelling Pauvre de nous. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu

Het parochiearchief van Daussoulx bestaat uit een collectie plattegronden, bestekken, brieven, huwelijksdossiers, boekhoudkundige stukken, enz. uit de periode 1857-2000. De documenten ouder dan 30 jaar die geen privacygevoelige gegevens bevatten, zijn vrij raadpleegbaar in het Rijksarchief te Namen.

25/11/2016 - Digitalisering

In 1934 schonk de Nederlandse regering honderden kaarten en plattegronden aan ons land. De collectie bestond vooral uit de plannen van de fortificaties van Zuid-Nederlandse steden, van de 17de eeuw tot de eerste helft van de 19de eeuw. Een 700-tal kaarten uit deze collectie zijn nu toegevoegd aan www.cartesius.be en dus online te bekijken.

09/11/2016 - Evenementen - Namen
Gender@war 1914-1918: tentoonstelling en lezing in het Rijksarchief te Namen

De tentoonstelling Gender@war 1914-1918, van 8 tot 30 november 2016 te bezoeken in het Rijksarchief te Namen, laat zien hoe de Groote Oorlog het leven van vrouwen én mannen uit die tijd ingrijpend heeft beïnvloed: door de mobilisatie, de ontwrichting van het gezins- en beroepsleven, het geweld,… De rijk gedocumenteerde drietalige (Nederlands, Frans, Engels) tentoonstelling focust op België, maar maakt ook een aantal interessante vergelijkingen met andere landen (Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië). Het doel? Clichés ontkrachten en de bezoeker doen nadenken over de gevolgen van oorlog voor de maatschappelijke positie van vrouw en man.

In het verlengde van de expo geeft prof. Axel Tixhon, als historicus verbonden aan de UNamur, een lezing op woensdag 16 november 2016 (17.30u) over De impact van de Groote Oorlog op de rol van de vrouw in de Belgische samenleving.

  Lees meer

Mededeling aan de bezoekers en partners van het Rijksarchief

Het Rijksarchief is zich ervan bewust dat de instelling een belangrijke rol vervult inzake de toegang tot  informatie en archieven. Reeds vele jaren werden aanzienlijke inspanningen geleverd om alle gebruikers een kwaliteitsvolle dienstverlening te bieden. Als gevolg van de daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand en door de gewijzigde noden van het publiek, zal het Rijksarchief zich de komende maanden evenwel genoodzaakt zien om die dienstverlening op een andere manier in te vullen. De heroriëntatie zal de komende weken worden voorbereid. Verschillende opties liggen nog open, maar het is reeds duidelijk dat er gevolgen zullen zijn voor de openingstijden van de studiezalen. We informeren u zo snel mogelijk over de beslissingen die in dat verband zullen genomen worden.

Karel Velle
Algemeen Rijksarchivaris

04/10/2016 - Publicaties

U bent nieuwsgierig naar de geschiedenis van uw huis of van ander privévastgoed? In september 2016 verscheen een boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik, dat onderzoekers die de geschiedenis van een woning willen achterhalen wegwijs maakt in de talloze bronnen die in dit verband worden bewaard, onder meer bij het Rijksarchief.

Het Rijksarchief neemt deel aan de Waalse Erfgoeddagen

Op zaterdag 10 en zondag 11 september 2016 worden in Wallonië Erfgoeddagen gehouden (Journées du Patrimoine en Wallonie). Dit jaar staan ze in het teken van religie en wijsbegeerte. De aftrap van het evenement wordt gegeven in de abdij La Ramée in Jauchelette. Dé gelegenheid voor het Rijksarchief om een publicatie en een tentoonstelling aan de abdij La Ramée te wijden. Het Rijksarchief te Louvain-la-Neuve bewaart meer dan 1.220 oorkonden van deze cisterciënzerabdij. In het Rijksarchief te Namen loopt de tentoonstelling 'Pauvres de nous'. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu, met een historisch overzicht van de bestaansonzekerheid in Namen en het beleid dat ertegen werd gevoerd, van de middeleeuwen tot vandaag. In Saint-Hubert worden in samenwerking met het Rijksarchief te Saint-Hubert geleide bezoeken georganiseerd aan het domein van de vroegere abdij van Saint-Hubert (het Rijksarchief zelf is tijdens het erfgoedweekend gesloten).

Tentoonstelling over de 800 jaar oude geschiedenis van de abdij van La Ramée
Tentoonstelling 'Pauvres de nous' in het Rijksarchief te Namen
Geleide bezoeken aan de voormalige abdij van Saint-Hubert

25/08/2016 - Evenementen - Namen
Tentoonstelling in het Rijksarchief te Namen: 'Pauvres de nous. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu'

Zaterdag 27 augustus 2016 opent het Rijksarchief te Namen om 10u de deuren van de tentoonstelling 'Pauvres de nous. Armoede en sociale bijstand in Namen, vroeger en nu'. Omdat er zoveel aanvragen voor rondleidingen binnenkwamen, is de expo, nog voor de opening, alvast verlengd tot 30 oktober 2016. De 40ste verjaardag van de organieke wet op de OCMW’s vormde de concrete aanleiding om het armoedethema uit te diepen. De expo geeft een historisch overzicht van de bestaansonzekerheid in Namen en het beleid dat ertegen werd gevoerd, van de middeleeuwen tot vandaag. Inkom is gratis.

  Lees meer

11/08/2016 - Evenementen - Namen
Tentoonstelling: Een manuscript over de weerstand tijdens de Groote Oorlog

Na de Duitse inval in België en de daarop volgende geweldplegingen, bloedbaden en vernielingen, had de Belgische bevolking bij de overgang van oud naar nieuw in 1914/15 duidelijk alle moed verloren. De manoeuvre-oorlog was een stellingenoorlog geworden die naar het leek veel langer zou duren dan gedacht. In dit neerslachtige klimaat publiceerde kardinaal Désiré-Joseph Mercier op Kerstdag 1914 zijn herderlijke brief “Vaderlandsliefde en standvastige lijdzaamheid”. Van 9 tot 15 augustus 2016 organiseerden de zusters benedictinessen van Maredet in het Rijksarchief te Namen een tentoonstelling rond deze herderlijke brief, die in 1916 werd verlucht volgens middeleeuwse technieken en die in 2015 werd geklasseerd als Waals cultureel erfgoed.   

07/07/2016 - Digitalisering - Divers
Instructiefilmpje over de zoekrobotten van het Rijksarchief online!

Het Rijksarchief bewaart meer dan 315 kilometer archief. Jaarlijks komt daar, na selectie, meer dan 10 km bij. Hoe begin je te zoeken in die onvoorstelbare berg informatie? Hét werkinstrument om je op weg te helpen is de zoekwebsite http://search.arch.be. In deze instructievideo krijg je, na een korte voorstelling van het Rijksarchief, heel concrete tips over hoe je het maximale uit de zoekrobotten van het Rijksarchief kan halen.

 Klik hier om de instructievideo te bekijken via YouTube

06/07/2016
Gevangenisarchieven geven hun geheimen prijs

Science Connection, het magazine van het Federaal Wetenschapsbeleid, heeft zopas nr. 51 (juni-juli 2016) uitgebracht met allerhande nieuws over en van de 10 federale wetenschappelijke instellingen. Op blz. 4 vindt u een artikel over het gevangenisarchief dat in het Rijksarchief kan worden geraadpleegd. De inventarissen van de gevangenissen van Charleroi, Bergen, Verviers, Hoei, Dinant, enz. zijn te koop in de archiefwinkel van het Algemeen Rijksarchief .

Klik hier om Science Connection nr. 51 (juni-juli 2016) gratis te downloaden

20/05/2016 - Digitalisering

De afgelopen jaren heeft het Rijksarchief meer dan 27.000 parochieregisters gedigitaliseerd en online gezet, goed voor meer dan 5,8 miljoen pagina’s. En sinds de update van 19 mei 2016 zijn daar nog eens 1.472 parochieregisters bijgekomen, goed voor zo'n 500.000 pagina's! Tussen de nieuwe registers zitten enkele grote reeksen, zoals 803 parochieregisters van Brugge, 211 van Mechelen en 88 van Aat. Ontdek de volledige lijst!

Het Rijksarchief te Namen bewaart een uitzonderlijke collectie laat-19de-eeuwse foto’s. Een deel van dit fotoarchief werd gedigitaliseerd en kan voortaan digitaal worden geraadpleegd in alle leeszalen van het Rijksarchief. Het gaat om 1.409 afdrukken op glasplaat met foto’s van Namen en omgeving, maar ook van Zwitserland, Bulgarije, Italië, China, Frankrijk, Egypte en Midden-Europa.

11/04/2016 - Digitalisering

België beschikt over een unieke reeks registers met bevolkingsstatistieken over de periode 1841-1976. Nergens in Europa zijn er zulke oude, gedetailleerde bevolkingscijfers beschikbaar. In 2001 kwamen de registers in het Rijksarchief terecht. Ze werden integraal gedigitaliseerd, ontsloten via een databank en zopas online gezet.

Met de inventaris van het archief van de gemeente Felenne (1809-1950) beschikken heemkundigen weer over een extra bron voor hun opzoekingen! De 2,5 strekkende meter archief wordt bewaard in het Rijksarchief te Namen.

25/02/2016 - Publicaties

Het Algemeen Rijksarchief heeft een repertorium heruitgegeven dat een overzicht biedt van alle parochies van de Oostenrijkse Nederlanden, de prinsdommen Luik en Stavelot-Malmédy, en het hertogdom Bouillon in 1787.

Ongeveer 40 strekkende meter archief van Pater Dominique Pire werd eind 2015 overgebracht naar het Rijksarchief te Namen. Pater Pire, die in 1958 de Nobelprijs voor de Vrede won voor zijn inzet voor vluchtelingen, stichtte onder meer de vzw Vredeseilanden. De verklaring van schenking aan het Rijksarchief van het archief van Pater Pire werd intussen ondertekend. Deze uitzonderlijke archiefaanwinst wordt momenteel geïnventariseerd en zal binnenkort ook voorwerp uitmaken van een tentoonstelling.

Zowat 22 strekkende meter gemeentearchief van Beez uit de periode 1806-1981 is dankzij een nieuwe inventaris voortaan raadpleegbaar voor onderzoek. Het archief vormt een weerspiegeling van de “klassieke” manier waarop de bestuurs-en beleidsorganen van deze kleine gemeente functioneerden in de 19de en 20ste eeuw (in ieder geval tot de gemeentefusies van 1977). De komende jaren duikt wellicht nog meer archief op dat in voormalige gemeentehuizen werd bewaard…

03/12/2015 - Digitalisering
Update van 1 miljoen pagina’s Burgerlijke Stand

* Toevoeging van nieuwe gemeenten, aktetypen of jaren voor alle provincies.
* Verbetering van fouten in de beschrijvingen + toevoegen van ontbrekende pagina’s.
* Terbeschikkingstelling van de jaren 1914 en 1915.

Enkele steden/gemeenten die ofwel volledig nieuw beschikbaar zijn of waar er nieuwe aktetypen of jaren bij komen:
* Vlaanderen: Boutersem, Erembodegem, Hamme, Kemmel, Lochristi, Mechelen, Moelingen,Tollembeek, Waregem, Zelzate,…
* Brussel: Brussel, Etterbeek, Schaarbeek, Watermaal-Bosvoorde,…
* Wallonië : Ath, Cheratte, Froidmont, Izier, Landenne, Luik, Namen, Neufvilles, Ramelot, Tubeke,…

Veel succes met de opzoekingen in http://search.arch.be!

03/11/2015 - Publicaties - Evenementen - Namen
Namen in de seventies: een tentoonstelling en een boek

45 jaar seventies... Van zaterdag 21 november 2015 tot vrijdag 19 februari 2016 organiseren het Rijksarchief te Namen en de vzw Archives photographiques namuroises in het Rijksarchief te Namen de fototentoonstelling ‘Namen in de seventies’: pure nostalgie! Tot 20 november 2015 kan u alvast aan gereduceerd tarief intekenen op het boek dat bij deze tentoonstelling verschijnt.

  Lees meer

Het archief van persfiguur Victor Delvaux, bewaard in het Rijksarchief te Namen, is geïnventariseerd. Het biedt een inkijk in het leven van Delvaux, de geschiedenis van de katholieke pers van Namen en de problematiek van de perscensuur ten tijde van de Eerste Wereldoorlog.

21/10/2015 - Publicaties - Namen

Tussen 1875 en 1882 publiceerde archivaris Stanislas Bormans een lijst met alle wijzigingen in de leengebieden van het Soeverein-baljuwschap Namen, zoals die destijds waren opgetekend in tientallen registers. Anderhalve eeuw later heeft het Rijksarchief het werk van Bormans, nog steeds zeer bruikbaar voor genealogen en historici, opnieuw gepubliceerd.

Sinds de zomer van 2015 is het archief van het Provinciaal Comité van Winterhulp voor de provincie Oost-Vlaanderen raadpleegbaar voor onderzoek. De series briefwisseling met de plaatselijke comités, die de hoofdmoot van het bestand uitmaken, geven een unieke inkijk in de Oost-Vlaamse couleur locale tijdens en in de nasleep van WOII.

02/09/2015 - Evenementen - Namen
De geschiedenis van Namen 2.0

Het Rijksarchief te Namen heeft uit zijn bestanden van de 8ste tot de 20ste eeuw een representatief staal samengesteld van zijn rijk archivalisch erfgoed. Van 1 september tot 16 oktober 2015 wordt deze selectie 2.0 tentoongesteld.

In 2014 en het eerste semester van 2015 hebben 17 notariskantoren uit de provincie Namen hun minuten en repertoria overgedragen aan het Rijksarchief te Namen. Het gaat om 70 archiefbestanden uit de periode 1670-1965, met een totaal volume van 235 strekkende meter of 3483 beschreven bestanddelen.

06/08/2015 - Publicaties

Huizenonderzoek wint almaar aan populariteit, niet alleen bij architectuurhistorici, ook bij wie een sterke band heeft met zijn of haar eigen woning. Wie dit onderzoeksterrein wil verkennen, kan terecht bij het Rijksarchief, dat hierover talloze bronnen bewaart. Opzoekingen in dit soort bronnenmateriaal vergen evenwel een flinke dosis geduld. Hierbij een korte leidraad...

In 2014 publiceerde het Algemeen Rijksarchief een inventaris van 500 processen die voor de Grote Raad voor der Nederlanden te Mechelen werden gevoerd en verband hielden met Namen. De dossiers handelen voornamelijk over privépersonen en plaatselijke heren uit het graafschap Namen. Enkele dossiers hebben betrekking op ridders van het Gulden Vlies en inwoners van Luik en Luxemburg.

22/07/2015 - Digitalisering

Het Rijksarchief bewaart een grote collectie kaarten en plattegronden, waarvan sommige meer dan 500 jaar oud zijn. 112.419 exemplaren werden reeds gedigitaliseerd, en 77.894 daarvan kunnen geraadpleegd worden in de digitale leeszaal van het Rijksarchief. Via www.cartesius.be is een deel (31.923 kaarten) ook online toegankelijk.

09/06/2015 - Inventarisatie - Aanwinsten

De medewerkers van het project SATURN hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan?

Blokken in het Rijksarchief?

Juni betekent… examens. Op zoek naar een rustige plek om samen met anderen te studeren? Wees welkom in één van onze volgende leeszalen in Brussel ( Algemeen Rijksarchief, Rijksarchief te Brussel /Anderlecht), Vlaanderen (Antwerpen-Beveren, Brugge, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven) of Wallonië (Aarlen, Bergen, Louvain-la-Neuve, Luik, Namen). Studenten betalen voor een jaarkaart € 10,00, maar krijgen daarvoor de luxe van een studiezaal, waar een sfeer van historisch onderzoek hangt!

SATURN & MONETA: nieuws over onze bestaande en nieuwe archiefprojecten met betrekking tot de FOD Financiën

De projectmedewerkers van SATURN – de ‘archiefploegen Financiën’ – hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan? We geven u enkele onderzoektips. Om naast de specifieke inventarissen ook een algemeen overzicht te kunnen bieden van het archief van de centrale diensten van de FOD Financiën, wordt sinds april 2015 aan een archiefgids, getiteld MONETA, gewerkt.

  MONETA: een archiefgids over de archieven van de FOD Financiën
  SATURN: onderzoektips voor hypotheekarchief

Met de alsmaar toenemende digitale dienstverlening van archiefinstellingen groeide binnen de Europese archiefgemeenschap de behoefte om haar ervaring en deskundigheid te bundelen in een pioniersproject, namelijk de uitbouw van een gemeenschappelijk archievenportaal. Het Rijksarchief doet mee aan dit APEx-project en neemt de coördinatie van de Belgische bijdragen op zich door andere Belgische archiefinstellingen uit te nodigen om mee te bouwen.

Het Rijksarchief heeft een overeenkomst afgesloten met de Archeologische Dienst van Wallonië. De doelstelling is om archeologen die actief zijn op de sites van Liernu, Chièvres, Dinant en Namen relevante (ancien régime) bronnen en wetenschappelijke expertise aan te reiken vanuit het Rijksarchief.

27/03/2015 - Archiefbeheer - Aanwinsten

Het Rijksarchief verwerft de laatste jaren meer en meer parochiearchieven. De regionale verschillen in frequentie en omvang van kerkelijke aanwinsten zijn aanzienlijk, maar het fenomeen is in heel België merkbaar. In samenspraak met de bisdommen, en met de hulp van vele vrijwilligers, werkt het Rijksarchief mee aan lange termijn oplossingen. Een blik op het bisdom Gent leert dat dit tot mooie resultaten kan leiden.

19/02/2015 - Divers
Procesdossiers en de Bibliografie van de Geschiedenis van België in 'Science Connection'

Het Rijksarchief bewaart vele honderden meters procesdossiers, verspreid over zijn verschillende vestigingen in België. Ontsluiting en valorisatie van dit interessante bronnenmateriaal heeft sinds kort een nieuwe adem gevonden, die wordt toegelicht in het laatste nummer van Science Connection (p. 28 t/m 30). En ook de Bibliografie van de Geschiedenis van België, sinds 2012 gerealiseerd binnen het Rijksarchief, komt aan bod, op p. 20 t/m 23.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd grote schade aangericht aan privébezittingen, waarvoor nadien schadevergoeding kon worden aangevraagd. Het Rijksarchief bewaart honderdduizenden van dergelijke ‘oorlogsschadedossiers'. De dossiers bevatten een schat aan unieke en gediversifieerde informatie, die ongetwijfeld talrijke onderzoekers – zowel vakspecialisten als het grote publiek – van waarde kan zijn.

01/01/2015 - Inventarisatie - Namen

Op 1 januari 1915 werd in Namen de Onderlinge Vereniging voor Oorlogsrisico’s opgericht.  Vastgoedeigenaars, huurders en ondernemers verenigden zich om schadevergoeding te bekomen voor schade die werd veroorzaakt door brand of vernielingen als gevolg van oorlogsdaden of opstanden.

Het Rijksarchief te Namen telt heel wat archieven van onderwijsinstellingen in zijn collectie. Met de publicatie van de inventaris van de archieven van de Rijksmiddenscholen van Namen is opnieuw een belangrijke stap gezet in de ontsluiting van deze onderwijsarchieven.

In november 2006 verwierf het Rijksarchief een aantal perkamenten en papieren kopieën met akten over familiebezittingen in verschillende dorpen in de buurt van Ciney. Naast Ciney zelf gaat het over Sovet, Biron, Halloy, Braibant en Achêne. Een aantal akten hebben betrekking op bezittingen gelegen in de wijk Outremeuse te Luik. De inventaris kan geraadpleegd worden in de leeszaal en zal in 2015 gepubliceerd worden.

29/11/2014 - Evenementen - Namen

Op vrijdag 28 november 2014 organiseren het Rijksarchief te Namen en het Erfgoedgenootschap van het Domein Dave (Société patrimoniale du domaine de Dave) een conferentie over het archief van de heerlijkheid Dave. Ontdek het volledige programma.

04/10/2014 - Publicaties - Namen
Nieuw e-book: Repertorium van de instellingen van het graafschap Namen

Geïnteresseerd in de geschiedenis van het graafschap Namen? In 2013 gaf het Algemeen Rijksarchief een repertorium in drie volumes uit van alle centrale, regionale en plaatselijke overheidsinstellingen die in de periode 1000 - 1795 actief waren in het graafschap Namen. Binnenkort verschijnt deze omvangrijke publicatie ook als e-book (€ 9,99).  Voor onderzoekers, genealogen en historici die zich interesseren voor de regio Namen is Les Pouvoirs politiques du Comté de Namur een onmisbare gids. Neem alvast een kijkje in onze e-bookshop!

Om het grote publiek een aanlokkelijk overzicht van het archivalisch patrimonium rond de Eerste Wereldoorlog voor te schotelen, heeft het Rijksarchief een nieuwe website op touw gezet: http://14-18-wallonie.arch.be. U vindt er een uitgebreide waaier van documenten terug: brieven, affiches, foto's, notulen, enz.

Nu het Rijksarchief te Namen een nieuwbouw ter beschikking heeft, werd bijna al het archief uit de regio Namen dat tijdelijk was ondergebracht in het Rijksarchief te Bergen en het Rijksarchief te Louvain-la-Neuve opnieuw naar Namen verhuisd. Enkel het archief van de registratiekantoren van de provincie Namen zit voorlopig nog in het Rijksarchief te Bergen.

Het nieuwe gebouw van het Rijksarchief te Namen is sinds 15 april 2014 open voor het publiek

Sinds 15 april 2014 is het nieuwe gebouw van het Rijksarchief te Namen aan de boulevard Cauchy 41 open voor het publiek. De officiële inhuldiging had plaats op 7 mei 2014. Het gebouw bewaart momenteel bijna 15 strekkende kilometer archief op een oppervlakte van 9.431m².

04/03/2014 - Divers

Op 27 januari 2014 trad het Koninklijk besluit in werking dat een wijziging inhoudt van de regels rond raadpleging van de bevolkings- en vreemdelingenregisters.

Wat verandert er voor u als lezer/klant/partner van het Rijksarchief?

Het Rijksarchief publiceerde in 2012 een dossier met praktische raadgevingen voor het beheer van de archieven van kerkfabrieken en van parochies in Wallonië. Kerkfabrieken zijn openbare instellingen en de documenten die ze aanmaken en bewaren vallen onder het toezicht van het Rijksarchief (archiefwet van 24 juni 1955, gewijzigd door de wet van 6 mei 2009 en aangevuld door de koninklijke besluiten van 18 augustus 2009). Parochies daarentegen zijn privéorganisaties die hun archief aan het Rijksarchief kunnen schenken of in bewaring geven.

In 2009 werd het historisch archief van de Sint-Jozefsparochie in Namen overgebracht naar het Rijksarchief te Namen. De inventaris verscheen in 2012.

14/03/2011 - Aanwinsten - Namen

In 2011 werd 29 meter archief van het vredegerecht van Gembloers overgebracht naar het Rijksarchief te Namen, ter aanvulling van eerdere overdrachten in 1965 en 1975. Het bestand biedt een volledig overzicht van de werkzaamheden van het vredegerecht, van 1795 tot 1980.

Het Rijksarchief heeft sinds 1848 een vestiging in Namen. Tot 1930 huisde het Rijksarchief Namen in een vleugel van het gerechtshof van Namen. Later werd het archief overgebracht naar de rue d’Arquet, in een gebouw dat oorspronkelijk bedoeld was als koelruimte. Als gevolg van chronisch plaatsgebrek werd in 2012 een nieuw gebouw opgetrokken aan de boulevard Cauchy, in de buurt van het station.
 

Eind 18de eeuw werd het archief van Namen, eigendom geworden van de staat, bijeengebracht in de zetel van het Departementsbestuur Samber en Maas (het vroegere bisschoppelijk paleis, vandaag het provinciehuis) en in de residentie van de gouverneurs van het graafschap Namen (het huidige justitiepaleis).

Na een inspectie besliste algemeen rijksarchivaris Louis-Prosper Gachard in 1833 om het archief van de provincieraad van Namen en de Naamse religieuze instellingen over te brengen naar Brussel, onder het voorwendsel dat de provincie Namen niet over een degelijk georganiseerde archiefbewaarplaats beschikte.

In 1842 werd een ernstige poging ondernomen om komaf te maken met de erbarmelijke bewaaromstandigheden van het Naamse archief.

Het Rijksarchief Namen werd in eerste instantie ondergebracht in het gerechtsgebouw. Krachtens een Koninklijk Besluit van 17 december 1851 werd het archief eenmaal per week opengesteld voor het publiek, namelijk op donderdag van 10u tot 14u.

De bestanden van het Rijksarchief Namen (vooral het notariaatsarchief) werden grondig geïnventariseerd. Nadien groeide de collectie stevig aan door overdrachten vanuit het Algemeen Rijksarchief, het Rijksarchief Luik, het provinciebestuur en diverse instellingen en privépersonen. Al gauw werd het Rijksarchief Namen opnieuw geconfronteerd met plaatsgebrek.

In 1889 werd naar aanleiding van restauratie- en uitbreidingswerken aan het gerechtsgebouw alle archief overgebracht naar drie ruimtes in een centrale toren, waardoor de dienstverlening volledig ontregeld geraakte. Er was slechts plaats voor drie lezers… In 1894 werden zalen in gebruik genomen op de zolderverdieping van de toren en in de bijgebouwen aan de façade. Een jaar later werden eindelijk nieuwe lokalen in gebruik genomen en werden de archiefbestanden naar behoren gehergroepeerd. Voor het Rijksarchief Namen trad een nieuw tijdperk aan.

Toch ging het Rijksarchief Namen uit zorg voor de vrijwaring en uitbreiding van zijn bestanden verder op zoek naar grotere, brandbestendige lokalen. In 1930 volgde een verhuis naar de rue d’Arquet, naar een gebouw dat al sinds 1927 onafgewerkt leeg stond en aanvankelijk bedoeld was als koelruimte: geen ideale oplossing. Het gebouw kon wel 5,5 km rekken herbergen en beschikte over – voor die tijd – grote ruimtes die de aangroei van de bestanden mogelijk maakten.

Verbouwings- en aanpassingswerken zorgden voor elektriciteit, verwarming en een verhoging van de opslagcapaciteit. Alle inspanningen bleken echter onvoldoende om het aangroeiende archief te kunnen herbergen en verdere uitbreidingsmogelijkheden waren er niet. De bouw van een nieuw depot drong zich op. De beslissing hiertoe werd genomen in 1972, maar de eerste steen werd pas 40 jaar later gelegd, op 4 juni 2012. De werken aan de boulevard Cauchy werden beëindigd in oktober 2013.

Door de oprichting van het nieuwe gebouw kon 4 kilometer archief uit Namen, verspreid geraakt buiten de provincie, naar zijn thuisbasis terugkeren. Er is nu ook ruimte om de komende 25 jaar bijkomende bestanden en collecties op te nemen. Het gebouw heeft een totale oppervlakte 9 431m² en kan 35 kilometer archief herbergen. Er is een leeszaal voor de raadpleging van originele archiefstukken, een leeszaal voor de raadpleging van gedigitaliseerd archief of archief op microfilm, een bibliotheek, een zaal voor seminaries, een polyvalente zaal, een cafetaria en technische lokalen.

Het nieuwe gebouw van het Rijksarchief Namen bevindt zich nabij het station en is vlot bereikbaar voor al wie historisch of genealogisch onderzoek wil komen verrichten.

 

Leeswijzer

J. Bovesse, Un centre de recherches historiques : le dépôt des Archives de l’État pour la province de Namur. In : Annales de la Société archéologique de Namur, t.49, 1957-1959, p. 85-160, illustraties + 1 kaart (overdruk, met praktische inlichtingen = p. 160-161) (J. Bovesse), Rijksarchieven in de Provinciën. Archievenoverzicht. T. II : Waalse provincies, Brussel, 1975, p. 221-320.

Rijksarchief Namen bewaart archief van instellingen, verenigingen, families en natuurlijke personen die een verankering hebben of ooit hadden op het grondgebied van de huidige provincie Namen.

U kan in Rijksarchief Namen onder meer volgende archiefbestanden en collecties raadplegen:

Lokaal en regionaal overheidsarchief uit het ancien régime

  • centrale instellingen van het graafschap Namen: Provincieraad van Namen,  Soeverein-baljuwschap van Namen, …
  • regionale instellingen van de vorstendommen uit het ancien régime, in zoverre hun zetel zich bevond op het grondgebied van de huidige provincie: Land van Orchimont (deel van het hertogdom Luxemburg), « trente-deux hauteurs de Ciney » (die bestuurlijk afhingen van het grootbaljuwschap van de Condroz, maar gerechtelijk onafhankelijk waren), heerlijkheden, …
    De baljuwschappen Fleurus, Viesville (provincie Henegouwen) en Wasseiges (provincie Luik) vallen hier dus buiten.
  • plaatselijke instellingen:
    • schepenbanken (rechtbanken), gemeenschappen, cijns- leen- en laathoven, ongeacht het territorium waarop ze betrekking hadden.
      Sommige registers bevatten akten van verschillende soorten hoven of akten van een regionale instelling.
    • Archief gevormd door de ambachtsgilden en de stadsschutterij.
    • Archief van hospitalen en Armentafels.

Archief van overheidsinstellingen uit de hedendaagse tijd (vanaf 1795)

  • rechtbanken uit de provincie Namen
  • gedecentraliseerde overheidsdiensten: kadaster, registratie, hypotheekbewaring, BTW-controle, …
  • provinciebestuur
  • gemeentebesturen
    Hierbij dient opgemerkt dat het archief van zowel Dinant als Ciney meermaals verloren is gegaan. Het archief van Namen ouder dan 1830 werd op het nippertje gered doordat het in 1913 – een jaar voor de Duitsers het stadhuis, waar het archief werd bewaard, in brand staken – in het Rijksarchief werd ondergebracht.
  • Hospitalen en OCMW’s

Archief van kerkelijke instellingen

Abdijen, kloosters, kapittels en parochies (desgevallend aan te vullen met de documenten die worden bewaard door de archiefdienst van het bisdom Namen)

Minuten van de notarissen

Van de gerechtelijke arrondissementen Namen en Dinant

Privaatrechtelijk archief

  • Archief van ondernemingen en verenigingen, als getuigen van de socio-economische toestand van de regio: Cultureel centrum van Namen, Feutreries nouvelles d’Auvelais, Glasbedrijf Zoude, ...
  • Archief van families en kastelen : kastelen van Corroy-le-Château, Franc-Waret, Sart-Eustache, families Stassart-de Maillen, Van der Straten Waillet et Ponthoz, enz.
    Dit archief biedt belangrijke documentatie die het provinciale karakter overstijgt. Het gaat om een kwaliteitsbron voor de studie van de culturele, sociale en economische geschiedenis van België. Alle periodes vanaf het einde van de middeleeuwen komen aan bod.
  • Naams fotoarchief: Rijksarchief Namen biedt onderdak aan de vzw Archives photographiques namuroises: beide instellingen werken samen om de onderzoekers toegang te verschaffen tot fotoarchief m.b.t. de geschiedenis van de provincie Namen vanaf het midden van de 19de eeuw.

Genealogische bronnen

  • parochieregisters (16e eeuw-1796) en registers van de burgerlijke stand (1796-1910) op microfilm en online.

Bibliotheek

Een wetenschappelijke en administratieve bibliotheek.

Zoekinstrumenten?

  • JACQUET-LADRIER Françoise, Guide des archives civiles d’Ancien Régime conservées aux Archives de l’État à Namur, Reeks Miscellanea archivistica. Manuale nr. 47, Publicatie nr. 3771, Algemeen Rijksarchief, 2002.
  • BODART Emmanuel, Guide des fonds et collections des Archives de l'État à Namur. II, Reeks Gidsen nr. 60, Publicatie nr. 4311, Algemeen Rijksarchief, 2004.
  • DE MOREAU DE GERBEHAYE Claude, HENIN Catherine, Les Pouvoirs politiques du comté de Namur, Répertoire des institutions centrales, régionales et locales de l’an mil à 1794, Reeks Studia nr. 140, Publicatie nr. 5288, Algemeen Rijksarchief, 2013.
  • Nieuwsgierig naar andere publicaties die u op weg kunnen helpen bij uw onderzoek? Neem een kijkje.

Links naar search.arch.be

Diensthoofd: Emmanuel Bodart.

Archivarissen: Julie Godinas, Bernadette Petitjean.

Verantwoordelijken onderzoeksproject: Virginien Horge, François Moreau, Laetizia Puccio.

Onthaal, leeszaal en magazijnbeheer: Samuel Chainiaux, Vincent Hellas, Frédérik Lambé, Jean Spittaels.

Onderhoud: Carine Julémont, Cindy Mathy, Enith Quintana.

Het Rijksarchief Namen is gelegen aan de boulevard Cauchy 41, op een kwartiertje wandelen van het station.

Te voet: In het station neemt u de uitgang richting stadscentrum (Place de la station). Bij het verlaten van het station slaat u linksaf naar de avenue de la gare en de rue Borgnet. Aan de rotonde aan de place Léopold gaat u rechtdoor naar de boulevard Cauchy. Links van u ziet u de spoorlijn. Het gebouw van het Rijksarchief bevindt zich aan de linker straatzijde.

Met de wagen:

  • via de E42: Neem afrit 12 Namur-ouest, vervolgens de N4 richting Namen.
    Rijd achter het station door, sla vervolgens rechtsaf en rijd over de pont de Louvain. Aan de rotonde draait u links in naar de boulevard Cauchy.
  • via de E411 : Neem afrit 13 Champion en vervolgens de N91 richting Namen. Rijd over de pont de Louvain en draai vervolgens links in de boulevard Cauchy.
  • via de E411: Neem afrit 14 Namur-centre en vervolgens de N80 richting Namen. Rijd voorbij het regionaal ziekenhuis. Neem de boulevard Cauchy, richting station.

Parking:

In de straten in de nabijheid van het Rijksarchief geldt betalend parkeren (Parkeermeters/“groene zone”: max. 4u).

Parking “Casernes” (170 plaatsen) is tijdens weekdagen niet toegankelijk. Op zaterdag geldt er het parkeermetertarief “groene zone” (max. 4u).

De betaalparking Léopold, uitgebaat door de privéfirma Q-park, bevindt zich aan de rotonde Léopold, tussen het station en de boulevard Cauchy.

Op de website van de stad Namen vindt u meer informatie i.v.m. parkeren.

GPS-coördinaten:

50.4677855, 4.8739027

N 50° 28’ 4.029 E 4° 52’ 26.050

Toegang voor personen met beperkte mobiliteit (PBM): Het Rijksarchief verbindt zich ertoe de toegang tot al zijn leeszalen en andere openbare ruimtes te garanderen voor alle gebruikers. In dit kader werden de voorbije jaren reeds aanpassingen aan de gebouwen uitgevoerd zoals aangepaste toiletten voor personen met beperkte mobiliteit, de beschikbaarheid van oprijplaten voor rolstoelen, etc. Hebt u concrete vragen rond de toegang tot het Rijksarchief te Namen? Contacteer ons via telefoon (+32 (0)81 65 41 98) of e-mail.

Deze pagina delen:
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement