Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu

Rijksarchief te Beveren

Texte petit  Texte normal  Texte grand

Contact:

Kruibekesteenweg 39/1
9120 Beveren
  Hoe te bereiken ?

T : +32 (0)3 750 29 77 / +32 (0)3 236 73 00
F : +32 (0)3 750 29 70
rijksarchief.antwerpen-beveren@arch.be

Openingsuren:

Wilt u originele archiefdocumenten raadplegen in de leeszaal? Onze leeszaalmedewerkers doen zes aanhaalbeurten per dag: om 9u15, 10u30, 11u30, 13u00, 14u00 en 15u00.

  Bekijk hier alle sluitingsdagen

15/06/2017 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

De kerkfabriek van de Sint-Willibrorduskerk in Berchem heeft haar rijke en vrijwel complete archief in bewaring gegeven bij het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren. De stukken gaan terug tot de 13de eeuw en vormen samen een bestand van bijna 20 strekkende meter archief. Jonger maar niet minder interessant, is de reeks foto’s die een lokale fotograaf in 1949-1950 maakte van alle straten van de parochie.

14/06/2017 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

De kerkfabriek van de befaamde barokkerk Sint-Carolus Borromeus in Antwerpen heeft haar archief, een volume van ruim 20 strekkende meter, in bewaring gegeven bij het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren. Dé blikvanger is een reeks plannen van de bouw van de kerk en de verzameling tekeningen van meubilair en ornamenten, in 2007 door de Vlaamse Gemeenschap als topstuk erkend.

09/06/2017 - Archiefbeheer

Eind maart 2017 werd een wetswijziging goedgekeurd inzake de organisatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In de nieuwe wettekst zijn diverse bepalingen i.v.m. het archief van deze diensten opgenomen. Er wordt onder meer voorzien in een verlenging van de termijn waarin de Veiligheid van de Staat haar archief moet overbrengen naar het Rijksarchief, wat het Rijksarchief betreurt. Maar er zijn vanuit archiefperspectief ook positieve signalen op te vangen in dit dossier.

16/05/2017 - Digitalisering

Op 16 mei 2017 werd de onlinecollectie historische kadasterplannen en -documenten uit de eerste helft van de 19de eeuw gelanceerd in aanwezigheid van de Minister van Financiën en de Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid. De creatie van het ‘primitief’ (in de zin van ‘eerste’) kadaster in de eerste helft van de 19de eeuw ging gepaard met de opmaak van tienduizenden kaarten en van de ‘processen-verbaal van afpaling van gemeentegrenzen’. Dankzij een scanningsoperatie van Financiën staan al deze stukken nu online, via de zoekrobot van het Rijksarchief. Nieuwsgierig? Bekijk ons filmpje! Overtuigd? Duik online in de collectie (ca. 85.000 beelden)!

04/05/2017 - Divers

Begin 2017 werden binnen het BRAIN-programma van het federaal Wetenschapsbeleid zes nieuwe onderzoeksprojecten geselecteerd waarop het Rijksarchief intekende. In tijden van budgettaire krapte is dit bemoedigend nieuws. De deelname aan BRAIN-projecten is immers een van de weinige mogelijkheden voor het Rijksarchief om bijkomende middelen te verwerven voor de ontwikkeling van wetenschappelijke activiteiten. We zetten voor u de zes nieuwe onderzoeksprojecten op een rijtje.

De eeuwenoude perkamenten charters van de Norbertijnenabdij van Postel zijn sinds kort online raadpleegbaar: het resultaat van een partnerschap tussen het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren, het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) te ’s Hertogenbosch, de Kempische erfgoedcel k.ERF en de abdij van Postel. Een vruchtbare samenwerking over de landsgrenzen heen!

Bij de herinventarisatie van de reeks testamenten in het Antwerpse Kathedraalarchief vond een archivaris van het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren een vermelding van een wel heel bijzonder gezelschap: De Maaltijd van de Verloren Zoon. De voornaamste, zoniet de enige, activiteit van dat gezelschap was het jaarlijks inrichten van een meer dan copieuze feestmaaltijd, net zoals in de parabel, maar dan wel tijdens de vasten. Maar één van de leden van het gezelschap, priester Jan Coomans, bleek op zijn sterfbed wroeging te hebben…

14/02/2017 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

In Mol kwam de voorzitter van de Kamer van Heemkunde in de loop van januari 2017 online een bijna 600 jaar oude cijnsrol tegen over zijn gemeente, die in het bezit was van een privéverzamelaar. Het Rijksarchief werd om advies gevraagd en het bleek om archief van de Heilige-Geesttafel te gaan, de voorloper van het huidige OCMW. Een overheidsdocument dus, dat thuishoort in het Rijksarchief. Maar daar stopte de omzwerving nog niet…

Vanaf 1 januari 2017 gelden in het Rijksarchief nieuwe openingsuren. We kiezen voor een gedifferentieerde aanpak wat de openingsuren van de verschillende leeszalen betreft. Waarom? De daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand zijn bepalende factoren. Ook de gewijzigde noden van het publiek en de uiteenlopende regionale of lokale behoeften nopen tot deze keuze.

De vermindering van het aantal openingsuren betekent niet dat de dienstverlening wordt afgebouwd. Ook op weekdagen waarop een leeszaal gesloten is, blijven we beschikbaar (via e-mail of telefoon) voor vragen en opzoekingen, blijven we archieven ontsluiten, blijven we digitaliseren, blijven we publieksevenementen organiseren en blijft onze zoekwebsite search.arch.be online. Leeszaalbezoekers die omwille van de nieuwe regeling niet meer in de mogelijkheid zijn om hun archiefonderzoek uit te voeren, worden uitgenodigd om contact op te nemen met het diensthoofd van het rijksarchief in kwestie.

21/12/2016 - Archiefbeheer

Op 21 december 2016 is in het Belgisch Staatsblad een ministerieel besluit verschenen over de technische voorschriften en normen waaraan archieflokalen van de overheden en openbare instellingen opgesomd in art. 2 § 2, moeten voldoen. Voor het Rijksarchief is de publicatie van dit ministerieel besluit een nieuwe, belangrijke stap in de richting van een sluitend reglementair kader, dat tot doel heeft overheden tot een rationeel archiefbeleid aan te zetten en de duurzame bewaring van maatschappelijk relevante overheidsinformatie te waarborgen.

‘Hoe lang moeten we deze documenten bewaren?’ is de meest gestelde vraag aan de archivaris of informatiebeheerder.  Het antwoord zit vervat in administratieve, juridische of historisch-wetenschappelijke redenen die worden gebundeld in een selectielijst. Steden en gemeenten in Vlaanderen hebben sinds kort een nieuwe versie ter beschikking van de selectielijst voor hun archieven.

Na een jarenlange voorbereiding verhuisde eind oktober 2016 de bibliotheek van de Sint-Bernardusabdij van Bornem naar het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren, in afwachting van de restauratie en renovatie van de abdij. Of hoe het Rijksarchief ernaar streeft om zijn infrastructuur en expertise inzake depotbeheer ook ter beschikking te stellen van lokale en provinciale erfgoedactoren. 

25/11/2016 - Digitalisering

In 1934 schonk de Nederlandse regering honderden kaarten en plattegronden aan ons land. De collectie bestond vooral uit de plannen van de fortificaties van Zuid-Nederlandse steden, van de 17de eeuw tot de eerste helft van de 19de eeuw. Een 700-tal kaarten uit deze collectie zijn nu toegevoegd aan www.cartesius.be en dus online te bekijken.

Mededeling aan de bezoekers en partners van het Rijksarchief

Het Rijksarchief is zich ervan bewust dat de instelling een belangrijke rol vervult inzake de toegang tot  informatie en archieven. Reeds vele jaren werden aanzienlijke inspanningen geleverd om alle gebruikers een kwaliteitsvolle dienstverlening te bieden. Als gevolg van de daling van het budget en de inkrimping van het personeelsbestand en door de gewijzigde noden van het publiek, zal het Rijksarchief zich de komende maanden evenwel genoodzaakt zien om die dienstverlening op een andere manier in te vullen. De heroriëntatie zal de komende weken worden voorbereid. Verschillende opties liggen nog open, maar het is reeds duidelijk dat er gevolgen zullen zijn voor de openingstijden van de studiezalen. We informeren u zo snel mogelijk over de beslissingen die in dat verband zullen genomen worden.

Karel Velle
Algemeen Rijksarchivaris

04/10/2016 - Divers

U bent nieuwsgierig naar de geschiedenis van uw huis of van ander privévastgoed? In september 2016 verscheen een boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik, dat onderzoekers die de geschiedenis van een woning willen achterhalen wegwijs maakt in de talloze bronnen die in dit verband worden bewaard, onder meer bij het Rijksarchief.

07/07/2016 - Digitalisering - Divers
Instructiefilmpje over de zoekrobotten van het Rijksarchief online!

Het Rijksarchief bewaart meer dan 315 kilometer archief. Jaarlijks komt daar, na selectie, meer dan 10 km bij. Hoe begin je te zoeken in die onvoorstelbare berg informatie? Hét werkinstrument om je op weg te helpen is de zoekwebsite http://search.arch.be. In deze instructievideo krijg je, na een korte voorstelling van het Rijksarchief, heel concrete tips over hoe je het maximale uit de zoekrobotten van het Rijksarchief kan halen.

 Klik hier om de instructievideo te bekijken via YouTube

06/07/2016
Gevangenisarchieven geven hun geheimen prijs

Science Connection, het magazine van het Federaal Wetenschapsbeleid, heeft zopas nr. 51 (juni-juli 2016) uitgebracht met allerhande nieuws over en van de 10 federale wetenschappelijke instellingen. Op blz. 4 vindt u een artikel over het gevangenisarchief dat in het Rijksarchief kan worden geraadpleegd. De inventarissen van de gevangenissen van Charleroi, Bergen, Verviers, Hoei, Dinant, enz. zijn te koop in de archiefwinkel van het Algemeen Rijksarchief .

Klik hier om Science Connection nr. 51 (juni-juli 2016) gratis te downloaden

Sinds Andreas Vesalius en zijn De humani corporis fabrica (1543) werd het belang van dissecties voor de studie van de menselijk anatomie erkend en vonden publieke secties plaats in de academische sfeer, al dienden ze vooral “tot lering en vermaak”. Maar het kon ook anders. Bij het herinventariseren van de reeks testamenten in het archief van het Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekapittel kwam een nogal lugubere passage naar boven in de uiterste wilsbeschikking van de 68-jarige Emanuel Philippus Trognesius.

21/05/2016 - Divers - Antwerpen - Beveren

In de zomer van 1708 arriveerde de hoogbejaarde Thomas Vardapiet de Wanand, abt van de orde van Sint-Anthonius en aartsbisschop van het Heilig Kruis in de kerkprovincie Gochtan in Perzisch Armenië, in Antwerpen, waar hij kort nadien overleed. Hij werd begraven in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen, voor het hoogaltaar. Benieuwd naar de nalatenschap van aartsbisschop Vardapiet?

20/05/2016 - Digitalisering

De afgelopen jaren heeft het Rijksarchief meer dan 27.000 parochieregisters gedigitaliseerd en online gezet, goed voor meer dan 5,8 miljoen pagina’s. En sinds de update van 19 mei 2016 zijn daar nog eens 1.472 parochieregisters bijgekomen, goed voor zo'n 500.000 pagina's! Tussen de nieuwe registers zitten enkele grote reeksen, zoals 803 parochieregisters van Brugge, 211 van Mechelen en 88 van Aat. Ontdek de volledige lijst!

11/04/2016 - Digitalisering

België beschikt over een unieke reeks registers met bevolkingsstatistieken over de periode 1841-1976. Nergens in Europa zijn er zulke oude, gedetailleerde bevolkingscijfers beschikbaar. In 2001 kwamen de registers in het Rijksarchief terecht. Ze werden integraal gedigitaliseerd, ontsloten via een databank en zopas online gezet.

25/02/2016 - Publicaties

Het Algemeen Rijksarchief heeft een repertorium heruitgegeven dat een overzicht biedt van alle parochies van de Oostenrijkse Nederlanden, de prinsdommen Luik en Stavelot-Malmédy, en het hertogdom Bouillon in 1787.

In 2009 keurde het Rijksarchief een eerste selectielijst OCMW's goed, geldig voor Vlaanderen. De selectielijst werd opgesteld door een VVBAD-werkgroep die sinds 2004 geregeld samenkomt en waarin het hele archiefveld is vertegenwoordigd. De werkgroep voltooide in september 2015 een nieuwe versie van de selectielijst OCMW’s, nu online beschikbaar. In het voorjaar van 2016 zullen de rijksarchieven in Vlaanderen de verantwoordelijken voor de OCMW-archieven uitnodigen voor een infosessie hierover.

03/12/2015 - Digitalisering
Update van 1 miljoen pagina’s Burgerlijke Stand

* Toevoeging van nieuwe gemeenten, aktetypen of jaren voor alle provincies.
* Verbetering van fouten in de beschrijvingen + toevoegen van ontbrekende pagina’s.
* Terbeschikkingstelling van de jaren 1914 en 1915.

Enkele steden/gemeenten die ofwel volledig nieuw beschikbaar zijn of waar er nieuwe aktetypen of jaren bij komen:
* Vlaanderen: Boutersem, Erembodegem, Hamme, Kemmel, Lochristi, Mechelen, Moelingen,Tollembeek, Waregem, Zelzate,…
* Brussel: Brussel, Etterbeek, Schaarbeek, Watermaal-Bosvoorde,…
* Wallonië : Ath, Cheratte, Froidmont, Izier, Landenne, Luik, Namen, Neufvilles, Ramelot, Tubeke,…

Veel succes met de opzoekingen in http://search.arch.be!

Het provinciebestuur van Antwerpen droeg in maart 2013 zijn statisch archief over aan het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren. De bouw van een nieuw administratief gebouw was de directe aanleiding voor de verhuis van 975 meter archief van het Provinciehuis naar het Rijksarchief. Het provinciearchief is nu ontsloten met een nieuwe plaatsingslijst.

In het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren werden onlangs enkele dozen (her)ontdekt met archief en documentatie van de Belgische afdeling van de Kibbo Kift Kindred. Deze (jeugd)beweging werd in 1920 in Engeland opgericht door de kunstenaar, schrijver en pacifist John Hargrave (1894-1982) alias White Fox. Buitenlandse afdelingen kwamen er onder andere in Nederland en in Rusland, en dus ook in België, met de oprichting in 1926 van de Lawerce Lodge (Leeuwerikenclan) in Antwerpen. De inventarisatie van het archief van de Belgische afdeling van de Kibbo Kift Kindred is in volle gang.

Analytische verwerking van (schepen)akten uit de regio Antwerpen

Al van in de jaren 1990 zijn vrijwilligers bezig met de ontsluiting van staten van goed en (schepen)akten uit het Antwerpse. In 2006 werd besloten de gemeente Hingene aan de lange lijst van geanalyseerde gemeenten toe te voegen. De integratie van ‘Hingene’ (identificatie van 26.376 personen) in onze zoekrobot is nu afgerond. We kunnen onze vrijwilligers niet genoeg bedanken voor hun jarenlange inzet! En het werk gaat voort…

  Lees meer

20/08/2015 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

Het Designmuseum Gent droeg in juli 2015 het omvangrijke en bijzonder waardevolle bedrijfsarchief van de Belgische industrieel designer Philippe Neerman over aan het Rijksarchief. Vier grote verhuiswagens waren nodig om het volledige bestand in het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren te krijgen.

06/08/2015 - Publicaties

Huizenonderzoek wint almaar aan populariteit, niet alleen bij architectuurhistorici, ook bij wie een sterke band heeft met zijn of haar eigen woning. Wie dit onderzoeksterrein wil verkennen, kan terecht bij het Rijksarchief, dat hierover talloze bronnen bewaart. Opzoekingen in dit soort bronnenmateriaal vergen evenwel een flinke dosis geduld. Hierbij een korte leidraad...

22/07/2015 - Digitalisering

Het Rijksarchief bewaart een grote collectie kaarten en plattegronden, waarvan sommige meer dan 500 jaar oud zijn. 112.419 exemplaren werden reeds gedigitaliseerd, en 77.894 daarvan kunnen geraadpleegd worden in de digitale leeszaal van het Rijksarchief. Via www.cartesius.be is een deel (31.923 kaarten) ook online toegankelijk.

Op maandag 29 juni 2015 brachten de Minister van Financiën en de Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid een bezoek aan het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren. Reden van het bezoek? De voorstelling van twee ambitieuze archiefprojecten van het Rijksarchief met betrekking tot de FOD Financiën: SATURN en MONETA.

Tweehonderd jaar geleden, op 18 juni 1815, werd de beroemde Slag bij Waterloo uitgevochten. Het Rijksarchief bewaart honderden meters archief uit deze periode, raadpleegbaar aan de hand van archiefgidsen, inventarissen, historische studies, … Naar aanleiding van de herdenking dit jaar staan ook enkele evenementen op stapel.

09/06/2015 - Inventarisatie - Aanwinsten

De medewerkers van het project SATURN hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan?

Meer dan een miljoen nieuwe namen (regio Kempen/provincie Antwerpen) in 'Zoeken naar personen'

Bezig met stamboomonderzoek in de regio Kempen/provincie Antwerpen? Vrijwilligers hebben 348.157 akten (periode 1792-1914) uit de registers van de Burgerlijke Stand van de regio Kempen en de provincie Antwerpen geanalyseerd, wat 1.120.247 nieuwe namen oplevert in onze zoekrobot Zoeken naar Personen!

Blokken in het Rijksarchief?

Juni betekent… examens. Op zoek naar een rustige plek om samen met anderen te studeren? Wees welkom in één van onze volgende leeszalen in Brussel ( Algemeen Rijksarchief, Rijksarchief te Brussel /Anderlecht), Vlaanderen (Antwerpen-Beveren, Brugge, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven) of Wallonië (Aarlen, Bergen, Louvain-la-Neuve, Luik, Namen). Studenten betalen voor een jaarkaart € 10,00, maar krijgen daarvoor de luxe van een studiezaal, waar een sfeer van historisch onderzoek hangt!

SATURN & MONETA: nieuws over onze bestaande en nieuwe archiefprojecten met betrekking tot de FOD Financiën

De projectmedewerkers van SATURN – de ‘archiefploegen Financiën’ – hebben al bijna 9 km archief van de FOD Financiën laten vernietigen of overbrengen naar verschillende rijksarchieven. De eerste inventarissen, waaronder enkele toegangen op de archieven van de hypotheekkantoren, zijn gepubliceerd. Benieuwd wat u in hypotheekarchief kan terugvinden en hoe u ermee aan de slag kan? We geven u enkele onderzoektips. Om naast de specifieke inventarissen ook een algemeen overzicht te kunnen bieden van het archief van de centrale diensten van de FOD Financiën, wordt sinds april 2015 aan een archiefgids, getiteld MONETA, gewerkt.

  MONETA: een archiefgids over de archieven van de FOD Financiën
  SATURN: onderzoektips voor hypotheekarchief

Met de alsmaar toenemende digitale dienstverlening van archiefinstellingen groeide binnen de Europese archiefgemeenschap de behoefte om haar ervaring en deskundigheid te bundelen in een pioniersproject, namelijk de uitbouw van een gemeenschappelijk archievenportaal. Het Rijksarchief doet mee aan dit APEx-project en neemt de coördinatie van de Belgische bijdragen op zich door andere Belgische archiefinstellingen uit te nodigen om mee te bouwen.

Het nieuwe Rijksarchief te Gent is op 22 april 2015 officieel ingehuldigd. De administratie en de archivarissen van het Rijksarchief te Gent zijn al bereikbaar in de nieuwbouw in de Bagattenstraat. Vanaf dinsdag 5 mei 2015 kunnen ook de lezers terecht in de gloednieuwe, ruime leeszaal.

27/03/2015 - Archiefbeheer - Aanwinsten

Het Rijksarchief verwerft de laatste jaren meer en meer parochiearchieven. De regionale verschillen in frequentie en omvang van kerkelijke aanwinsten zijn aanzienlijk, maar het fenomeen is in heel België merkbaar. In samenspraak met de bisdommen, en met de hulp van vele vrijwilligers, werkt het Rijksarchief mee aan lange termijn oplossingen. Een blik op het bisdom Gent leert dat dit tot mooie resultaten kan leiden.

25/03/2015 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

“Dit verhaal begint op zaterdag 28 februari 2015 met een wat raadselachtig e-mailbericht van ene ‘Perkamentus antiquarius’, met als bijlage twee foto’s van een zegel in witte was […]. Lees het volledige relaas van Michel Oosterbosch, archivaris in het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren, over hoe een zegel uit 1260 in maart 2015 in het Rijksarchief terecht kwam!

19/02/2015 - Divers
Procesdossiers en de Bibliografie van de Geschiedenis van België in 'Science Connection'

Het Rijksarchief bewaart vele honderden meters procesdossiers, verspreid over zijn verschillende vestigingen in België. Ontsluiting en valorisatie van dit interessante bronnenmateriaal heeft sinds kort een nieuwe adem gevonden, die wordt toegelicht in het laatste nummer van Science Connection (p. 28 t/m 30). En ook de Bibliografie van de Geschiedenis van België, sinds 2012 gerealiseerd binnen het Rijksarchief, komt aan bod, op p. 20 t/m 23.

05/02/2015 - Divers - Beveren
Tv-opnames voor de politiereeks VERMIST in het Rijksarchief te Beveren

Op 5 februari 2015, 21.00u, start op VIER het zesde seizoen van de politiereeks VERMIST. Het is echter uitkijken naar aflevering 4 (getiteld ‘Kathleen’), uitgezonden op donderdag 26 februari 2015, die deels werd opgenomen in het Rijksarchief te Beveren. Om het letterlijk met de woorden van regisseur Jan Verheyen te zeggen: "Het Rijksarchief is de reden waarom we weer in Beveren opnemen. De lange donkere gangen met archieven hebben iets onheilspellend". De opnamen in Beveren vonden plaats in april 2014. Het Rijksarchief te Beveren zal zijn fictie-debuut niet missen, want VERMIST wordt uitgezonden in 92 landen!

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd grote schade aangericht aan privébezittingen, waarvoor nadien schadevergoeding kon worden aangevraagd. Het Rijksarchief bewaart honderdduizenden van dergelijke ‘oorlogsschadedossiers'. De dossiers bevatten een schat aan unieke en gediversifieerde informatie, die ongetwijfeld talrijke onderzoekers – zowel vakspecialisten als het grote publiek – van waarde kan zijn.

In 2012 viel het doek over de Rijksnormaalschool van Lier. Opgericht in 1817 ging het om het oudste openbare opleidingsinstituut voor onderwijzers in België. De inventaris van het archief van de Rijksnormaalschool van Lier, verschenen in november 2014, leent zich voor de studie van de historische pedagogiek, maar ook voor genealogisch en/of prosopografisch onderzoek.

Hoe functioneerden de Belgische gevangenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog? Het is een onderwerp waarnaar nog maar weinig onderzoek is gebeurd. Met de publicatie in november 2014 van de inventaris van de archieven van de Duitse afdeling van de strafinrichting van Merksplas kan daar verandering in komen!

Het archief van het Koninklijk Atheneum van Berchem, bewaard in het Rijksarchief te Antwerpen (Beveren), is geïnventariseerd en open voor onderzoek. Een ideale bron voor genealogisch of prosopografisch onderzoek!

19/11/2014 - Publicaties - Beveren

Met het faillissement, in november 1994, van de Boelwerf in Temse kwam definitief een einde aan de ooit zo welvarende Belgische scheepsbouwnijverheid. Twintig jaar na datum werd over de Boelwerf een publicatie uitgebracht met 170 archieffoto’s. Gezien het succes krijgt dit werk in december 2014 een heruitgave.

25/09/2014 - Aanwinsten - Antwerpen - Beveren

Meer dan 500 strekkende meter archief, waaronder ruim 6000 perkamenten oorkonden… De overdracht van het archief van de kathedraal van Antwerpen naar het Rijksarchief te Antwerpen, momenteel in het Rijksarchief te Beveren gehuisvest, betekent een enorme verrijking voor de collectie kerkarchieven van het Rijksarchief.

Archiefselectie is een belangrijke uitdaging, ook voor steden en gemeenten. De bestaande selectielijsten voor Vlaamse gemeenten uit de jaren 1980-1990 waren als gevolg van wettelijke, organisatorische en technologische (r)evoluties dringend aan vernieuwing toe. Een VVBAD-werkgroep zette zich aan het werk en op 11 juli 2014 werd de nieuwe versie van de selectielijst voor gemeenten goedgekeurd door de algemeen rijksarchivaris.

16/06/2014 - Digitalisering - Beveren
Digitalisering en ontsluiting van de staten van goed en aanverwante bronnen betreffende het Waasland, 1540-1796

Sinds 2004 werken Familiekunde Vlaanderen (afdeling Waasland) en het Rijksarchief te Beveren samen om alle documenten gerelateerd aan het thema ‘wezen’ uit de periode 1540-1796 en met betrekking tot het Land van Waas digitaal toegankelijk te maken. Het gaat onder meer om staten van goed, voogdijakten, wezenrekeningen, liquidaties, conditiën, verkavelingen en verdelingen, autorisaties van schepenen, enzovoort. In totaal moeten ongeveer 800.000 pagina’s documenten digitaal gefotografeerd, systematisch beschreven en geïndexeerd worden. Doelstelling is dat de documenten online raadpleegbaar worden. Ze bevatten immers een schat aan informatie voor zowel genealogen, heemkundigen als historici.

04/03/2014 - Divers

Op 27 januari 2014 trad het Koninklijk besluit in werking dat een wijziging inhoudt van de regels rond raadpleging van de bevolkings- en vreemdelingenregisters.

Wat verandert er voor u als lezer/klant/partner van het Rijksarchief?

De Vrijwillige Arbeidsdienst voor Vlaanderen (VAVV) en het Rijksarbeidsambt Antwerpen (RAA) waren twee organen die in het leven werden geroepen om het werkloosheidsprobleem bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog aan te pakken. Het Rijksarchief te Antwerpen inventariseerde de archieven van de VAVV en het RAA.

De uitbouw van een modern overheidsapparaat in de loop van de 20ste eeuw leidde tot een enorme groei van het aantal administratieve documenten. Gevolg was dat het Rijksarchief na de Tweede Wereldoorlog meer archief kreeg aangeboden dan het kon bergen. Er was dringend nood aan meer magazijnruimte. Om de Rijksarchieven in de provinciehoofdplaatsen te ontlasten, werden midden jaren 1960 arrondissementele depots opgericht in Kortrijk, Ronse, Hoei, Doornik en Beveren. 

Na een mislukte poging om het Rijksarchief te Beveren onder te brengen in de voormalige Weyler-kazerne in Sint-Niklaas, viel de keuze in 1964 op een Beverse geniekazerne uit de periode 1881-1883.

Tien jaar later startte de bouw van nieuwe archiefmagazijnen die respectievelijk in 1976 en in 1981 in gebruik werden genomen. Tussen 2009 en 2015 werd het depot in fasen grondig gerenoveerd. Zo werd het voorzien van een nieuw dak en van zonnepanelen. Om de brandveiligheid te verhogen en de thermische isolatie te optimaliseren, werd het depot gecompartimenteerd. En om het gebouw een eigentijdse look te geven, werden de buitengevels bekleed met blauwgrijze panelen. De renovatie van het voormalige officiersgebouw, waarin de leeszalen en de kantoren zijn ondergebracht, gebeurde reeds in 2006. De archiefsite te Beveren beslaat een oppervlakte van 1,42 hectare en het depot heeft een opslagcapaciteit van meer dan 62 strekkende kilometer archief. Het is daarmee een van de grootste archiefbewaarplaatsen van België.

Naar buitenlands voorbeeld functioneerde het Rijksarchief te Beveren aanvankelijk tevens als ‘tussenarchief’ voor heel België. Tussenarchieven stonden in voor de tijdelijke bewaring van administratieve documenten, waarvan in een tweede fase werd beslist of ze in de papiermolen belandden of permanent zouden worden bewaard. De stukken die in aanmerking kwamen voor permanente bewaring werden overgedragen aan de archiefbewaarplaats die wettelijk bevoegd was. In de praktijk evolueerde het Rijksarchief te Beveren al snel naar een hulpdepot voor de hedendaagse archieven van ressorten in Vlaanderen die met plaatsgebrek kampten. Behalve hulpdepot fungeerde het Rijksarchief te Beveren ook jarenlang als bewaarplaats voor het gerechtelijk arrondissement Dendermonde én als genealogisch centrum voor Vlaanderen (grootste verzameling microfilms van parochieregisters en registers van de burgerlijke stand).

Als gevolg van de bouw van nieuwe archiefdepots in de 21ste eeuw zijn de meeste hedendaagse archieven de voorbije jaren verhuisd van Beveren naar de provinciehoofdsteden (Gent, Brugge, Leuven, Hasselt).

Sedert 1 mei 2014 zijn het Rijksarchief te Beveren en het Rijksarchief te Antwerpen gefusioneerd tot één administratieve dienst. Het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren opereert momenteel uitsluitend vanuit Beveren. Op termijn – van zodra de renovatie van het Rijksarchiefgebouw in de Antwerpse Zurenborgwijk voltooid is – zal de hoofdzetel van het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren opnieuw overgebracht worden naar de Door Verstraeteplaats in Antwerpen en zal Beveren van dan af fungeren als hulpdepot voor archieven met betrekking tot het grondgebied van de provincie Antwerpen en Vlaanderen. Momenteel vervult Beveren eveneens de functie van transitie- of tussendepot voor het project SATURN (archieven van de FOD Financiën).     

De archieven die het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren bewaart, zijn onder te verdelen in twee grote geografische clusters:

  1. De archieven die betrekking hebben op het grondgebied van de provincie Antwerpen. Een uitgebreid overzicht van deze archieven vindt u op de webpagina van het Rijksarchief te Antwerpen.
     
  2. Diverse archieffondsen die het hele of een groot deel van het Vlaamse grondgebied beslaan:
  • de parochieregisters uit het ancien régime
  • de registers van de burgerlijke stand (19de en 20ste eeuw)
  • de handelsregisters van de Rechtbanken van Koophandel (voornamelijk 20ste eeuw)
  • de bedrijfsarchieven (voornamelijk 19de en 20ste eeuw)
  • de archieven van de centrale diensten van de Vlaamse Gemeenschap (voornamelijk tweede helft van de 20ste eeuw)

Zoekinstrumenten

  • Raadpleeg de zoekrobot Zoeken naar archieven.
  • PRENEEL M., Overzicht van de archieven in het Rijksarchief te Beveren. Archiefvormers van het ressort Vlaanderen, Reeks Archievenoverzichten nr. 7, Algemeen Rijksarchief, Brussel, 2006.

Diensthoofd: Johan Dambruyne.

Archivarissen: Michel Oosterbosch, Marij Preneel, Bart Willems.

Onthaal, leeszaal en magazijnbeheer: Ingrid Beullens, Ann Bylé, Katelijne De Graef, Tita Maquiling, Marleen Noppe, Theo Van Geystelen, Frank Verheeke.

Onderhoud: /

Met het openbaar vervoer : Het Rijksarchief bevindt zich op 3 minuten lopen van het station van Beveren.

  • Als u met de trein vanuit de richting Gent komt, dan slaat u de eerste straat (Kruibekesteenweg) in. Na ongeveer 200 meter stappen vindt u aan uw linkerkant het Rijksarchief.
  • Komt u met de trein vanuit de richting Antwerpen, dan steekt u de voetgangerstunnel aan het station door en komt u in de Kruibekesteenweg.

Met de wagen : Bereikt u het Rijksarchief via de N70 Antwerpen-Gent. Als u vanuit Antwerpen komt, aan de eerste verkeerslichten voorbij het marktplein linksaf slaan richting Kruibeke, vervolgens op het einde van de straat links en opnieuw de eerste straat links. Vanuit richting Gent neemt u aan de tweede verkeerslichten de straat rechts richting Kruibeke, vervolgens op het einde van de straat links en nogmaals de eerste straat links. U gaat de grote poort binnen aan de rechterkant van de straat.

Toegang voor personen met beperkte mobiliteit (PBM): Het Rijksarchief verbindt zich ertoe de toegang tot al zijn leeszalen en andere openbare ruimtes te garanderen voor alle gebruikers. In dit kader werden de voorbije jaren reeds aanpassingen aan de gebouwen uitgevoerd zoals aangepaste toiletten voor personen met beperkte mobiliteit, de beschikbaarheid van oprijplaten voor rolstoelen, etc. Hebt u concrete vragen rond de toegang tot het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren? Contacteer ons via telefoon (+32 (0)3 750 29 77 of +32 (0)3 236 73 00) of e-mail.

Deze pagina delen:
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement