2004 – 2006

1. Projectmedewerkers:

P.-A. Taillier
Françoise Antoine
Flore Plisnier

2. Doelstelling/ inhoud :

Einde 2003, heeft de Dienst Vreemdelingenzaken (FOD Binnenlandse Zaken) voor de tweede keer een reeks algemene dossiers van de Vreemdelingenpolitie aan het Algemeen Rijksarchief (ARA) overgemaakt. Dit archief van eenenveertig strekkende meter, samengesteld in de periode tussen het einde van de Eerste Wereldoorlog en het begin van de jaren ’60, is een onmisbare bron voor de studie en het begrip van de vreemdelingenbewegingen en de Belgische immigratiepolitiek. Het fonds zal vrij snel aandacht krijgen van onderzoekers, van Belgische en van buitenlandse wetenschappelijke instellingen.

Het United States Holocaust Memorial Museum in Washington (USHMM) is een autonoom organisme dat afhangt van de federale Amerikaanse overheid. Het werd opgericht om de geschiedenis van de vervolging en uitroeiing van de slachtoffers van het Derde Rijk te documenteren. De identificatie, de reproductie en het conserveren van archiefdocumenten over de Holocaust vormt de voornaamste opdracht voor dit museum. Momenteel beschikt het museum over ongeveer 31 miljoen documenten dat het ter beschikking stelt van onderzoekers en het publiek. Met als doel het uitbreiden van haar verzameling en met het oog op het bewaren van het collectieve geheugen, is het USHMM voortdurend op zoek naar nieuwe partners. Einde 2003 heeft het met de hulp van archivarissen van het Algemeen Rijksarchief een eerste reeks archieven op microfilm geplaatst. Het USHMM heeft al snel haar interesse getoond voor de tweede reeks dossiers die door de Vreemdelingenpolitie aan het AR werden overgemaakt.

In maart 2004 hebben het Algemeen Rijksarchief en het USHMM een overeenkomst ondertekend waarin het museum zich verbond de aanstelling van een wetenschappelijk medewerker te financieren die zou instaan voor de opmaak van een onderzoeksinstrument volgens de geldende regels in het AR. Uitgezonderd een lijst die in grote lijnen de inhoud weergaf van deze tweede reeks documenten van de Vreemdelingenpolitie bestond er geen gedetailleerde inventaris van dit fonds. De zeldzaamheid van bepaalde documenten alsook de aanwezigheid van persoonlijke gegevens deed de fundamentele vraag rijzen betreffende het overmaken van het fonds in zijn geheel. Het identificeren van ‘problematische’ dossiers werd een essentiële taak van de wetenschappelijke medewerker. Om de keuze van dossiers die daarna op microfilm zouden geplaatst worden door het USHMM te vergemakkelijken, werd er een klasseringsysteem volgens sleutelwoorden uitgewerkt. Ongeveer een derde van het fonds werd op microfilm geplaatst en dit ging dan ook deel uitmaken van de vaste verzameling van het museum.

Een wetenschappelijk medewerker werd aangeworven voor de periode september 2004 tot februari 2005 om deze taken uit te voeren. Resultaat van de samenwerking is een publicatie van het museum die in mei 2006 verscheen. Het is een werkinstrument dat het klasseringsysteem volgens sleutelwoorden herneemt. Wat betreft de inventarisatie van het fonds volgens de geldende regels van het AR, kunnen we melden dat het project zich in het laatste stadia bevindt.

3. Colloquia/samenwerkingsverbanden rond dit thema:

/

4. Publicaties voortkomen uit dit project:

/

5. Kredieten:

/